ÇAJ I GJELBËRT
Shëndet në çdo gllënkë
 
Përdorimi i çajit të gjelbërt daton nga më shumë se 5000 vite, por konsiderohet se buron nga Kina. Në të kaluarën, ka shërbyer për ceremoni të ndryshme, por është përdorur edhe si preparat për ruatjen e zgjuarsisë dhe për koncentrim. Me të drejtë i janë kontribuar karakteristika të ndryshme shëndetsore, sepse është rezervoar i antioksidanseve të fuqishme, vitaminës C, A dhe E, disa vitamineve nga grupi B, zinku, magnezi, mangani, etj.
 
Kurse sot, çaji i gjelbërt ëshë përhapur nëpër tërë botën dhe konsiderohet si një nga pijet më të shëndetshme.

Përse çaji i gjelbërt është aq i dobishëm?

Çaji i gjelbërt, si dhe llojet tjera të çajrave nga bima camellia sinensis, është burim i parë i polifenolit – antioksidanset e fuqishme të cilat i shkatrojnë radikalet e lira në trup.
 
Antioksidansi i fuqishëm
Çaji i gjelbërt mund ta redukton rrezikun nga kanceri.
Meshkujt që rregullisht kanë konsumuar më shumë se 2 filxhan çaj të gjelbërt në ditë, kanë 70% rrezik më të ulët që të zhvillojnë kancer në zorrën e trashë.
 
Analiza e studimit, e cila realizohet te gratë që rregullisht kanë konsumuar çaj të gjelbërt, ka zubuluar rrezik më të ulët nga kanceri në gji madje deri në 22%.
 
Studimi i realizuar te meshkujt që rregullisht kanë konsumuar çaj të gjelbërt, tregon 48% rrezik më të vogël nga kanceri në prostatë.
 
I përmirëson funksionet e trurit
Hulumtimet kanë dëshmuar se konsumi i rregullt i çajit të gjelbërt ndikon në renovimin e qelizave të përgjithshme të trurit dhe ngadalsimin e vdekjes së tyre. Është vërejtur shtyrja e dukshme e simptomeve te sëmundja e Alchajmerit dhe Parkinsonit. Përveç kësaj, kombinimi i kofeinës dhe L-tianinit aminoacid ndikojnë në përmirësimin e koncentrimit dhe kapacitetit mental.
 
I mirë për dhëmbët
Konsumi i çajit të gjelbërt e pengon paraqitjen e kariesit, i shkatron bakterit në gojë, por me këtë mbron edhe nga paraqitja e infeksioneve dhe siguron shëndet më të mirë dental dhe erë të pastër dhe të freskët të gojës.
 
Ndihmon me reduktimine kolesterolit “ të keq“
Konsumi i së paku 2 filxhanave çaj të gjelbërt në ditë, e redukton nivelin e kolesterolit “ të keq”(LDL) në gjak.
 
Mbronë nga sëmundjes e zemrës
Konsumi i rregullt i çajit të gjelbërt e redukton rrezikun nga infarkti dhe ateroskleroza. Poashtu, mundëson edhe shërim më të lehtë dhe më të shpejtë të pacientëve që kanë përjetuar infarkt.
 
Çaji i gjelbërt dhe diabeti
Pa dyshim ndihmon me rregullimin e koncentrimeve të sheqerit në gjak. Për shkak të kësaj, shumë me rëndësi është edhe rekomandimi te diabetikët.

Lamtumirë për kaloritë

Lirshëm mund të thuhet se çaji i gjelbërt është një nga produktet të cilët nuk duhet të kërcehen. Jo vetëm që është burim çudibërës për shëndetin, por është edhe ideal për është edhe aleat ideal për luftën me kilogramet e tepërta.
Ai e përshpejton punën e metabolizmit dhe e stimulon djegien e yndyrërve në trup.
Konsumi i 2-3 filxhanave ças të gjelbërt në ditë mund të ndihmon edhe me djegien e 100 kalorive në ditë!!

Sa çaj të gjelbërt duhet të konsumojmë?

Çaji i gjelbërt përmban më pak kofein se kafeja, por edhe konsumi në sasira të mëdha mund të shkakton problem me gjumin. Nëse deri tani nuk keni konsumuar çaj të gjelbërt, më mirë është të filloni me një filxhan në ditë.
Më mirë të konsumohet në më shumë se 4-5 në ditë, edhepse Kinezët dhe shumë ekspertë këshillojnë që është e dobishme të konsumohen 10 filxhana në ditë.
 
Përgatitja
Përgatitja është shumë e rëndësishme sepse me përgatitje të keqe mund të humben shumë nga përbërësit pozitiv. Asnjëherë mos e vendos qesen në ujin që vëlon. Uji që vëlon i shkatron përbërësit e dobishëm. Uji duhet të jetë në temperaturë rreth 75°С. Poashtu, mos e mbani qesen shumë gjatë në ujë. Kjo do të bëj shijen e ithët. 2-3 minuta mjaftojnë. Sipas dëshirës, çajin e ëmbëlsojmë me mjatë (shmangni ëmbëlsimin me sheqer).

Ushqimin që e zgjedhim çdo ditë e përcakton përditshmërinë tonë shëndetsore, humorin ditor, dhe nivelin e energjisë.Konsumi i vazhdueshëm i prodhimeve nga lista e të ashtuquajtur superushqim pa dyshim sjell dobi të mëdha shëndetsore. Shumë shpesh këto produkte rekomandohen për shumë dieta ose regjime ushqimore gjatë dëmtimeve të ndryshme të shëdnetit trupor ose mental. 

Çka është superushqimi?
 Nuk ekziston ndonjë definicion zyrtar, kurse titullin “superushqim” e kanë marrë disa produkte ushqimore që përmbajnë shumë përbërës ushqyes, minerale, vitamina, fitonitrientë, për të cilët shkenctarisht është dëshmuar se ndikojnë në përmirësimin e shëndetit, mirëmbatjen e peshës së trupit, si dhe pengimine shumë sëmundjeve.
 
Konsumi i produkteve të ndryshme të freskëta, organike ose të pagatuar, është kyçe që të ndjeheni më të shëndoshë dhe më energjetik, jo vetëm përkohësisht, por në plan afatgjatë.
 
Text Box: Shëndeti seksualText Box: Humbja e kilogrameveText Box: Rritja e enrgjisëText Box: Shëndeti mentalText Box: Mushkrit e bardhaText Box: Lufta kunbdër lodhjesText Box: Enët e zemrës dhe të gjakutText Box: Sistemi digjestivText Box: Sistemi ImunHulumtimet e ndryshme sugjerojnë lloje të ndryshme të produkteve ushqimore, që kategorizohen si superushqim. Në vazhdimi, ju ofrojmë një listë prej 10 produkteve me dobi kyçe shëndetsor.






Shega është një nga pemët që magjepsin me dukjen e saj. Krijim shumë i mirë i natyrës, me formë të rrumbullakët dhe begati të brendshme, me shumë fara të kuqe të mbushura me lëng.
Fshehtësitë e kësaj peme njihen nga koha e lashtë antike, kur edhe është përdorur si bar natyror, dhe paraqet një nga pemët më të hershme që është përdorur për qëllime mjeksore. Sot, shkenca bashkëkohore vetëm e vërteton atë që qysh më hjerët ka qenë e njohur nga popujt e lashtë.
 
Për shkak të begatisë dhe përbërësve shërues, pupujt e lashtë akoma e konsideronin si simbol i lindjes, fertilitetit dhe jetës së përhershme.
 
Fjala „shegë“, e përkthyer nga gjuha latine don të thotë mollë e mbushur me fara. Ekzistojnë tre lloje të shegës: shumë të tharta dhe dy lloje të shegës së ëmbël që mund të hahen.
Kultivohet pothuaj në të gjitha cepet e botës. Kurse te ne, ka sukses në pjesën jugore të vendit, por, fatkeqsisht, nuk është shumë e mjaftueshme në tryezën tonë.
 

Faktete nutricionale ose ushqyese
Shega konsiderohet ose llogaritet në të ashtuquajturën superushqim.
Fruti është i pasur me vitamina, sidomos me vitaminën A,C, E dhe B5 si dhe mineralet, kaliumin, kalciumin, fosforin, natriumin dhe hekurin. 100 ml lëng nga shega plotëson 16% të nevojave ditore për vitamin C.
Fruti në përbërjen e tij përmban përqindje të madhe të fibrave bimore. 

Shumë hulumtime tregojnë se përmban më shumë antioksidanse se vera e kuqe, lëngu nga rushi dhe çaji i gjelbërt.
 
Vlerat shëndetsore

Për qëllime mjeksore, përveç frutit, përdoren edhe lëvozhga, korrja dhe gjethi.
Është mirë të dimë se kur e blejmë shegën duhet të zgjedhet frut me formë të bukur të rrumbulakët, e rëndë dhe madhësi sa një portokall. Ky frut ka përmbatje më të madhe të lëngut.
Përdoret për përmirësim të oreksit dhe e rregullon punën e lukthit, por është i shkëlqyer kundër skorbutit (mungsës së vitaminës C)
 
Për shkak të pasurisë me hekur, lëngu i shegës është shumë i mirë kur kemi anemi kur organizmi ka nevojë për plotësim me këtë element të rëndësishëm.


Shega i zbut vështirësitë në klimaks. Përmban materie që janë të ngjajshme me estrogjenet dhe prandaj ndikon në hormone.
Përdoret si pemë kundër plakjes dhe i ndihmon gratë e reja me probleme hormonale.
 
Nëse konsumohet rregullisht, do të kontriboj që të ketë thonjë të fuqishëm dhe flokë të mira, por edhe jo disponimi shpirtëror do të zhduket, sipas shkencëtarëve. Sudimet më të reja tregojnë se hormonet bimore të shegës e reduktojnë rrezikun nga paraqitja e kancerit në prostatë.
 
Poashtu, është e mirë për punën e zemrës, e redukton shtypjen sistolike të gjakut, dhe ka fuqi për reduktimin e kolesterolit të përgjithshëm. Përdoret edhe si preparat kundër parazitëve në zorrë.
 
Lëgu nga shega mund të jetë shumë ndihmues për personat me probleme me potencën. Rregullisht përdorni një gotë lëng shege ku do të mund dukshëm ta përmirëson funksionin erektile.
 
Te vargu i sëmundjeve të ndryshme, është vërtetuar se përdorimi i lëngut të shegës e ngadalson zhvillimin e sëmundjes së Alcajmerit. Me këtë, shkenca praktikisht vërteton atë që pupujt e lashtë e kanë ditur – se shega është pemë çuditbërëse.
 



Me konsumin e rregullt të shegës ose të lëngut të shegës do të veprojmë edhe në mënyrë prevenuese:
-  te paraqitja e infeksioneve dhe ftohjeve,
-  për ngadalsimin e procesit të arteriosklerozës dhe stereoartritit,
-  te paraqitjet e sëmuindjes së zemrës dhe enëve të gjakut,
-  për ngadalsimin e rritjes së kancerit në prostatë.
 
Këshilla për ruatjen e shegës
Shega mund të ruhet një muaj në vend të thatë dhe të ftohtë, ose dy muaj në frigurifer, por lëngu i freskët konsumohet menjëherë.


 
Ushqimi i freskët, pa dyshim është më i shëndetshëm, por pyetja është se sa gjatë mund t’i mbajmë të freskët e aktualizojnë edhe nënpyetjen për ruatjen e tij për përdorim të më vonshëm. Me konertim rritet edhe afati i përdorimit, mirëbahen dhe përmirësojne përbërësit e tyre organoleptike, përmirësohen dhe mirëmbahen përbërësit ushqyes, rritet siguria dhe me këtë edhe arsyetimi ekonomik. Vite me radhë njerëzit kanë zbuluar mënyra të ndryshme për ruatjen e ushqimit për një kohë më të gjatë që edhe sot përdoren dhe përmirësiohen.
 
Teknologjitë moderne dhe kapacitete bashkëkohore industale mundësojnë llojllojshmërinë dhe disponueshmëria e ushqimit gjatë tërë vitit. Gjithsesi, është e pamundur të mos ketë familje që nuk i përmbahet traditës besnike, sidomos në këtë periudhë të vitit, që nuk është e zënë me përgatitjen dhe magazinimin e ushqimit për muajt e dimrit. Si formatë konzervimit, më shpesh përdoren thartimi dhe fermetimit, tharrja, tymosja, sterilizimi, pasterizimi dhe ngrirja.
 
Thartimi dhe fermentimi
Thartimi është metodë biologjike dhe mbështet mbi aciditetin qumështor si rezultat i fermentimit. Kjo metodë përdoret për deponimin ose magazinimin e perimeve. A nga aspekti ushqyes, me këtë metodë mundësohet ruatja e komponeteve aktive ushqyese të ushqimit. Thartimi i lakrës mund të jetë një ndër praktikat më të njohura të këtij lloj të konzervimit, por metoda mund të përdoret edhe për perimet e mbetura.
Ekzistojnë dy mënyra të thartimit:e para është thartimi me uthëll, ku shumë pak bakterie mund të mbijetojnë, kurse tjeta metodë është me ujë të kripur. Kripa ka për detyrë ta pengoj veprimtarinë e bakterieve, deri sa të krijohet aciditet të mjaftueshëm qumështor që do ta konzervojnë perimin gjatë disa muajve.
 


Tharrja
Edhe një metodë e njohur dhe e zbatueshme. Me këtë proces largohet uji nga produktet, që është mbrojtje efektive nga mikroorganizmat. Më shpesh përdoret për konzervim të disa llojeve të pemëve (molla, kumbulla, kajsia, etj.). Cila dhe çfarë procedure do të përdoret, varet nga lloji i produktit.
 
  
Tymosja
Metodë më shpesh e rezervuar për ruatjen e mishit. Sërish, kjo metodë kërkon edhe disa përgatitje dhe pajisje të caktuara, dhe vazhdimisht e më rrallë përdoret edhe në kushte shtëpiake. Ushqimi i konzervuar në këtë proces, jo vetëm që ruhet për periudhë më të gjatë, por është edhe e preferuar për shkaktë erës dhe shijes specifike.
 








 


Sterilizimi dhe pasterzimi
 Sterilizimi është proces teknologjik ku me nxehtësi shkatrohen tërë enzimet dhe mikroorganizmat. Perimet, zakonishtm sterilizohen në temperaturë prej 100 C. Në kushte shtëpiake, asnjëherë nuk mund të arrihet sterilizim absolut, por edhe sterilizimi i pjesërishëm është i dobishëm dhe efikas, sepse nuk e dëmton cilësinë e produktit. Sterilizimi arrihte me zierje.Në këtë mënyrë përgatiten kompostet.
Pasterizimi është sterilizim i pjesërishëm, kur nxehja bëhet në temperaturë 65-90 C. Është shumë e përshtatshme për konzervimin e lëngjeve të perimeve.
  





Ngrirja
Kjo është ndoshta metoda më shpesh e përdorur për të gjitha llojet e ushqimit dhe për këtë arsye do ti kushtojmë më shumë vëmendje. Me përgatitjen dhe paketim të duhur të perimeve, të cilat ruhen në frigurifer në temperaturë të duhur, ruhet një përqindje e lartë e vlerave biolgjike. Perimet e tilla e ruajnë dukjen e rëndësishme, ngjyrën, aromën dhe shijen, kurse në raport me mënyrë trajtuese termike për konzervim, në masë të madhe i ruajnë vitaminet dhe komponentet tjera ushqyese.
 
 
A mund të ngrijmë çdo produkt?
Disa pemë dhe perime nuk duhet të ngirhen (marula, trnagulli, domatet, shalqini, portokalli, etj.)përveç se nëse nuk përdoren për gatim ose lëng.
  
Çka është me rëndësi?
Për ngrirje është me rëndësi të mblidhen produktet me cilësi të lartë deri sa janë të freskëta dhe si të tilla të përgatiten dhe të ruhen në frigurifer. Nga mostrat jo cilësore, bajate, ose të vishkura nuk mund të pritet përmirësim i cilësis me ngrirje. Ata produkte edhe para se t’i nënshtrohen kësaj metode, kanë humbur mjaftë përbërës mbrojtës.
 
Perimet e ngrira
Gjërat e përrgatitura para ngrirjes së perimeve, siç janë pastrimi, larja, zbardhja, tharrja dhe paketimi, duhet të bëhen shpejtë, që mos ta humbin përbërjen e tyre.
 
Perimet të cilat nuk kërkojnë trajtim plotësuese para ngrirjes janë qepa dhe speci. Ky prim pritet, paketohet mirë me qese dhe ruhet në frigurifer. Kjo është shumë e rëndësishme për qepën e cila është më mirë të paketohet në dy qese, që të pengohet përhapja e errës te ushqimi tjetër në frigurifer.
 
Përgatitja për ngrirje zakonisht shkon sipas kësaj procedure:
Zbardhja: kjo është vendosje perimeve të pastruara në ujin që zijen, dhe atë mesatarisht 2-4 minuta (bishtaja, bizelja dhe misri 3 minuta, patëllxhani modal 4 minuta, panxhari gjethe, lulelakëra, lakëra e brukselit dhe spinaqi 2 minuta, kungulli 2 minuta, domatet 1-2 minuta).
Pas nxjerrjes nga uji që vëlon, perimet vendosen në ujë të ftohtë një kohë të shkurtë që të ftohen. Kjo më së miri arrihet nëse perimet e përgatitura vendosen me grila në ujë që zijen, pastaj nëse nxirren dhe kthehen dhe vendosen shkurtimit në ujë të ftohtë. Në këtë mënyrë shkurtohet procesi i punë lidhur me vëlim, kullimin dhe ftohjen e perimeve.

Pas kullimit nga uji i ftohtë, perimet renditen në një pëlhurë të pastër të thatë që ta thith lagështinë e mbetur, pastaj paketohet në qese najloni. Gjatë paketimit të keni kujdes që i tërë ajëri të del nga qesja.
 
Zbardhja ka për qëllim që të shkatroj disa materie të cilat edhe në temepraturë të ulët ndikojnë ushqimin
 
Pjesa më e madhe e perimeve duhet të ruhentë ngrira deir në 6 muaj. Më shumë se gjashtë muaj në frigurifer mund të ruhet bishtaja, brokoli, bizelja dhe pasatinake, por më së shumti deri në 12 muaj. Ushqimi një herë i ngrirë dhe i shkrirë nuk duhet të ngrihet edhe një herë.
 
Ngrirja e pemëve
 
Pemët më së miri ruhen të ngrira me një afat kohore prej 48 orë pas mbledhjes. Deri atëherë nuk do humbin vlerat ushqyese dhje mund t’i konsumoni gjatë muajve dimëror. Ashtu si perimet, edhe pemët duhet të lahen mirë, të thahen dhe të paketohen në qese ose në kuti plastike. Produktet ose frytat më të mëdha mund të priten në pjesë, kurse frutat e vegjël, si pemët malore dhe ato me kokërra,mund t’i vendosni të tëra ose të plota.
 
Deri në 12 muaj mund të ruhen;molla, luleshtrydhja, fiku, kumbullat dhe rrushi. Deri në 10 muaj; pemët malore, kungulli.
 
Pemët që përmbajnë shumë ujë nuk duhet të ngrihen, si ;shalqini, pjepëri, limoni, portokalli, mandarinat, etj.
 
 
KËSHILLË
Për shkak manipulimit më të mirë dhe shmangies së derdhjes nëpër frigurifer, do të jetë mirë që te secila pjesa e përgatitur të bashkangjitet një etiketë ku do të ceket se cili lloj i perimet është paketuar, me datë dhe sasi. Në këtë mënyrë do të keni evidencë për kohën e kaluar në formë të ngrirë.
 

KAKAO

KAKAO
 
Pa gatuar ose e pjekur, kokërra ose si pluhur, kako konsiderohet si një nga erëzat më të shëndetshëm. Sërish, asociacioni i parë kur bëhet fjalë për kakaon dhe format e saj, pa dyshim është çokolata. Një kënaqësi e vogël e ëmbël para së cilës as perenditë nuk kanë arritur të qëndrojnë imun.
 
 
Origjina
Buron nga cepet e ngrohta të Ameirkës së Mesme dhe Jugore, nga ku kanë tentuar ta sjellin në Evropë. Sërish, këto tentative nuk ishin të suksesshme, sepse kakao kërkon klimë të ngrohtë dhe të lagshtë, dhe sasira të mëdha të rreshjeve.Për këtë arsye, të gjitha plantacionet në botë janë radhitur në Afrikën Perendimore dhe Amerikën Jugore. 


Por konsumatorët më të mëdhej të kakaos janë vendet e pasura në Evropë dhe Amerikë Veriore.
 
Si përpunohet kakao?
Fruti mblidhet kur është i pjekur dhe ka ngjyrë të zezë dhe kafe. Hapen me hanxhare dhe i nxjerim kokërra të mbuluara me pulpë të cilat mbidhen në grumbull dhe i lëm që të fermentohen.Fermentimi është kyç për zhvillimin e shijes së mirë të çokolatës dhe për maskimin ose zhdukjen e shijes së hidhur.Pastaj thahen, piqen dhe pastrohen nga lëvozhgat dhe ciflat tjera. Pastaj vijon grirja që rezulton në pastë prej gjalp kakao dhe likër kakao. Likëri përpunohet në pluhur, që konsiderohet si formë më e shëndetshme e çokolatës që ekziston. Fatkeqsisht, për qëllime komerciale, pluhurit të kakaos i shtojmë sheqer dhe fitohet çokolatë e njohur e zezë. Me shtimin e sasis plotësuese të sheqerit dhe qumështit fitohet çokolata e qumështit.
 
Përse është e shëndetshme?
Gjithmonë është besuar se përdorimi i kakaos ka ndikim mbi jetëgjatësinë dhe shëndetin.
Dëshmitë për përdorimin e kakaos për qëllime shëndetsore datojnë para 3000 viteve. Kjo i detyrohet pranisë së më shumë se 300 komponenteve aktive kimike mes të cilave vitaminat esenciale, oligoelementet, dhe antioksidanset, dhe mineralet. Përshkak të kësaj, kakao numrohet edhe në kategorinë e super-ushqimit.
 
Antioksdansi super-i fuqishëm 
3 herë më i fuqishën se vera e kuqe
20 herë më i fuqishëm se çaji i gjelbërt
10 herë më i fuqishëm i boronicës

 
Këto vlera kanë të bëjnë me formën e pagatuar të kakaos. Gjatë përpunimit, humbet një pjesë e këtyre karakeristikave.
 
Vitamniet dhe mineralet
Kakao i papërpunuar dhe organik është burim i pasur i vitamineve dhe mineraleve B1, B2, B6, E, C, mineraleve, sulfurit, kromit, magnezit, hekurit, zinkut, kaliumit. 
 
Mënyrë e ëmbël për prevenim dhe menaxhimin e simtomave të anemisë
Kakako është burim i shkëlqyer i hekurit. Nëse jeni anemik ose jeni në grupin e rrezikut dhe duhet të prevenoni aneminë, rekomandohet konsumi i përditshëm i kakaos. Pra, bëni një pije të ngrohtë dhe kombinoni me pemë për të konsumuar vitamimin C. A ka mënyrë më të ëmbël se kjo?!
 
Ideale për diabetikët
Përmban sasi të rëndësishme të magnezit dhe kromit. Këto komponentet kryjejn një funksion për rregullimin dhe balancimin e sheqerit në gjak, prandaj rekomandohet për përdorim te diabetikët.
 
Për lëkurë të shëndetshme dhe flokë të forta
Për shkak të vetive të ftohta antioksiduese dhe për shkak të pranisë së një vargu të gjërë të vitamineve dhe minerale, kakao konsiderohet shumë e dobishme për shëndetin e lëkurës, kurse sipas hulumtimeve të fundit ka ndikim pozitive edhe kundër rënies së flokëve.
 
Ideale për përqendrim mental dhe për humor të mirë
Kakao i papërpunuar e përmban substancën feniletilamin, e njohur edhe si “kimikali i dashurisë”, të cilën trupi jonë e tajon kur jemi të dashuruar. Mendohet se kjo gjendjet i detyrohet “varësis” nga çokolata.
Ndikon pozitivisht mbi ndjejat dhe humorin tonë, sepse e rrit nivelin e endorfinit dhe serotoninit. Poashtu ndikon edhe mbi lirimin edhe të stimulansave tjerë të mbetur, që gjendjen në organizëm, prandaj edhe mund të jetë burim i shkëlqyer për parandalimin e formave të buta të depresionit ose për përmirësimin e humorit.
 
E „mpreh trurin“ dhe mbron nga goditja në tru
Konsumimi i e i kakos dëshmon përmirësimin e përqendrimit, funksionet mentale dhe e rrit nivelin e energjisë. Flavonoidet e pranishme e përmirësojnë qarkullimin dhe e përshpejton distribuimin e oksigjenit në qelizat e trurit dhe në këtë mënyrë i përmirëson funksionet mentale.
 
Kakao dhe çokolata
Si më cilësore dhe më të shëndetshme konsiderohen çokolatat që përmbajnë sasi më të madhe të kakaos. Këtu bën pjesë edhe e ashtuquajtura çokolatë e zezë që në përbërjen e saj përmban 70-85% masë kakao. Sërish, sa më shumë kakao-aq më shumë shije të hidhur , gjegjësisht aq më pak sheqer. 
 
Lënda e parë ose e përpunuar
Rekomandohet që çdo ditë të konsumoni 6 g kakao. Më së mirë është nëse konsumohet në formë organike dhe të papërpunuar (kokërr e plotë, pjesë e kokërrës ose pluhur).
Sërish, nëse përgatitet si pije e shijshme ose disa kokërra çokolatë e zezë poashtu rekomandohen shumë.
Forma të caktuara të kakaos në pluhur të cilat mund të gjendet në treg, mund të jenë të pasura me sheqer, prandaj është e rëndësishme që të kemi kujdes me zgjedhjen.
 
 
Fakte interesante
·                bëhet pastë për dhëmbët nga çokolata
·                frutata nga një pemë kakao (lat. Theobroma cacao ose greqisht „ushqimi i perendive“) njëveçare e përpunuar në likër kakao, gjalp kakao ose pluhur kakao, mjafton për pëpunimin e 500 g çokolatë
·                kakao ishte valuta kryesore për këmbim dhe e pagimit të Astekëve
·                çokolata është përdorur për kontrabadimin e kokainës
·                1 Tetor është Dita Botërore e kakaos dhe çokolatës
·                secili vit në botë prodhohen 3 milion ton çokolatë




MOLLA
„Një ditë pa një mollë, është ditë e humbur“
 
Qoftë e kuqe, e verdhë ose e gjelbërt- kanë shije të njejtë dhe vlerë të njejtë ushqyese. Vjen nga parajsa dhe është mëkat më i vogël nëse konsumohet. Pa dyshim, një nga frutat më të shëndetshëm dhe më shpesh të konsumuar të natyrës.
Mollat mund të gjenden shumë lehtë dhe janë të pranishme gjatë tërë stinëve të vitit në formë të freskët. Nënqielli jonë është tokë ideale dhe fidanishte e formave të shijshme dhe të shëndetshme të mollës. Shumë lehtë mund të ruhet në depo, andaj mund të gjendet e freskët gjatë tërë vitit me çmime gjithmonë të volitshme.
Ekzistojnë rreth 10 000 lloje molle të cilat dallohet sipas shijes, sipas ëmbëlsis, dhe sipas bashkëekzistencës dhe sipas sasis së lëngut. Llojet më të njohura te ne janë delishes i kuq, delishes i artë, jonatan, gremi smit, etj.
Molla, përveç si e freskët, përdoret edhe për përgatitje të ëmbëlsirave të ndryshme, filleve për pite, kompost prej molle, pure nga molla, lëngje, etj.
Nutricistët rekomandojnë që çdo vit të konsumojmë së paku 30-40 kg molla.
Pjesa dërmuese e komponenteve të vyeshme përmbahen në korre. Për shkak të kësaj, rekomandohet që molla të mos çorohet por të konsumohet e tëra, kuptohet pasi të pastrohet plotësisht me ujë.
Molla tretet në lukth për 10-15 min. Nëse konsumohet me ushqim tjetër, mund të qëndroj edhe disa orë, prandaj rekomandohet që të hahet gjysmë ore para vaktit kryesor ose disa orë pas vaktit.
Lëngu i mollës, i përgatitur nga molla e freskët, nuk duhet të qëndroj më shumë se gjysmë ore, prandaj duhte të pihet menjëherë.
Me pjekjen e mollës humbet një sasi e vitaminit C.
Përbërësit e dobishëm për organizmin:
Molla përmban shumë ujë (madje 85% e mollës është ujë) dhe shumë pak kalori. Përveç kësaj,është e pasur me:
·                fije bimore
·                hekur
·                kalcium, kalium, natrium, magnez
·                vitaminat A,C,E
·                oligo elementet
·                sheqer (fruktza, grlukoza)


nuk ka shumë kalori dhe vlerë energjetike, andaj shumë shpesh gjendet në meny të ndryshme dhe dieta për mirëmbatjen e linjës së hollë.Për shkak të përmbatjes së lartë të ujit dhe fijeve bimore, jep ndjenjën e ngopjes. Për këtë qëllim, mjafton të konsumohet një mollë para vaktit.
E shkëlyqer për sistemin digjestiv
Për shkak të fijeve bimore që i përmban, molla e përmirëson edhe punën e sistemit digjestiv. Molla është e mirë edhe kundër diares dhe kapsllëkut.
Për imunitet më të mirë
Molla e përmirëson dhe e stimulon punën e sistemit imunitar. Është e pasur me vitamin C dhe antioksidans të cilët menaxhojnë radikalet e lira në trup, me këtë e ruan organizmin nga sëmundje të ndryshme.
E mirë për zemrës dhe për sistemin kardiovaskular
Për shkak të përmbatjes së pektinit dhe përzierjes së polidenolit (që gjenden kryesist në lëvozhgë), molla është e mirë dhe për sistemin kardiovaskular. E redukton nivelin ekolesterolit të keq, kurse e rezikon nga shpërthimi i venëve dhe shtypjen e lartë të gjakut. Ndihmonë prevenimin e sëmundjeve të zemrës dhe arteriosklerozën.
Preveneimi i Kariesit
Me vetë kafshimi dhe përtypjen e mollës, stimulohet tajitja e pektinit në zgavrën e gojës dhe me kërë reduktohet rrezikun për krijimin e kariesit. Kalciumi vetëm e rrit efektin pozitiv të mollës te dhëmbët.
Janë të mëdha dobitë nga konsumimi i rregullt i mollës, sidmos në formë të freskët. Mes tjerash, molla duhet të ndihmoj në rregullimin e sheqerit në gjak, mundëson frymëmarrje më të lehtë, ndihmon detoksikimin e mëlçis së zezë, e redukton rrezikun nga paraqitja e kataraktës.
Uthull molle
Kur flasim me mollën, nuk mund të mos përmendim edhe uthëllën e mollës, të pasur me kalium, i cili fitohet me zierje të mollës ose me trazimin e lëngut të mollës.
Uthulla e molës përdoret për dieta, por poashtu, përdoret edhe në mjeksinë tradicionale madje edhe për:
-                 infeksione të ndryshme
-                 dhimbje në fyt
-                 venët e zgjeruara
-                 problemet me tretjen
-                 peshën e lartë trupore
-                 sistemin imunitar
-                 punën e veshkëve
-                 problem me fshikzën e tëmthit
 

Gëzohem që unë shkruaj për diçka që për   mua është shumë me rëndësi, thjeshtë kjo është mënyra se si unë e jetojë jetën time më shumë se 20 vite.Unë jamë besimtar, por këtë tekst do ta shkruaj nga këndvështrimit nutricionist-konsulent se sa ditët e agjerimit kontribuan në shëndetin tim fizik dhe mental.Një fjalë e urtë thotë:„Në trup të dhëndoshshpirt i shëndosh“, kurse këtë pa dyshim e ndjek secili që praktikon agjerimin një kohë më të gjatë.Përvojën time dua ta bashkëndajë dhe dua të jetë inspiruese për secilin që dëshiron ta përmirësonë shëndetine tij fizik dhe atë mental.

Kur fillon të agjëroj për së pari herë, para pothuaj 20 viteve, vetëm për disa ditë e ndjeva ndryshimin në trupin tim.Kapsllëku i cili më lodhte me ditë, u rregullua plotësisht, u stabilizua edhe shtypja e gjakut, madje edhe dhimbjet reumatike në gju dhe shpatull u stabilizuan.

Te të gjithë religjionet ekzistojnë agjerime me kohëzgjatje të caktuara, kurse njohuritë bashkëkohore shkencore tregojnë se agjerimet janë shumë ngushtë të lidhur me konsumin e ushqimit të shëndetshëm.

Përse është kjo kështu?

Gjatë kohës së agjerimeve, ushqimi me prejardhje nga kafshët largohet, por te disa agjerime lejoihet konsumi i peshkut dhe frutat e detit.Në një mënyrë të caktuar, gjatë kohës së agjerimit anojmë ka ushqimi vegjerteran, por madj edhe ka ushqimi bimor (pa peshk).Mu ky moment don të thotë gjetja e mënyrës së shëndoshë të ushqyerjes. Konsumohet ushqim me prejardhje bimore e cila ka enzime, shumë fibra bimore dhe me këtë nxitet procesi i pastrimit të trupit, gjegjësisht detoksikimi. Përshpejtohet metabolizmi, por në disa ditë të para   të agjerimit të ndjehet edhe reagime të vogla të pakëndshme nga detoksikimi si shtytje për vjellje, kokëdhimbje, diare, por madje edhe dhimbje në fyt dhe ndoshta temepraturë të rritur trupore, alergji dhe të tjera.Por kjo nuk zgjat shumë, prandaj mos u shqetësoni dhe lejoni që trupit të pastrohet. Përdisa ditë do të ndjeheni shumë mirë me energji të mirë.

Gabimet më të shpeshta gjatë agjerimit

Fatkeqsisht, shumë shpesh njerëzit gjatë agjerimit kur ushqimin pa yndyrëe reduktojnë në bukë të bardhë, ushqime të bardha, sheqer, ëmbëlsira, shprisha, shumë lëngje të gazuar dhe jo të gazuar, marmelatë, margarin, gjalp bimor, djath bimor, kurse këto përmbajnë yndyrërat shumë më të këqija– transmastet.Shumë shpesh dëgjoj:„Ja, unë agjeroj dhe prap kanë yndyrë të lartënë gjak“. Ky lloj i agjerimit është i gabuar. Me këtë lloj të agjerimit, me ushqim shumë të përpunuar, nuk ka asnjë dobi për trupin tonë, por rezulton edhe në rritjen e peshës trupore, mgushtimin e enëve të gjakut, rrite të shtypjes së gjakut, prishje të punës së sistemit digjestiv etj.,pra në vend të detoksikimit shkojmë plotësisht në drejtim të kundërt– në drejtim të intoksimit.
Gjatë agjerimit, nuk duhet të konsumohet asnjë yndyrë nga e hëna deri të premten. Prandaj ky moment shumë kontribon për pastrimin e fortë të trupit nga helmet. Ushqimi përgatitet në ujë–kjo është mënyra më emirë për përgatitjen e ushqimit. Atëherë trupi fillon ta liroj sasinë e tepërt të yndyrërave dhe të detoksikohet.

Sa duhet të ushqehemi në mënyrë të duhur gjatë agjerimit?

Në korniza të agjerimit,   ushqimi duhet të jetë i pasur me shumë ujë, perime dhe pemë të freskëta.Ky është ai ushqim që cilin natyra na e jep, kurse ne e kemi harruar në margjina. Pikërisht ky është ushqimi i cili e furnizon trupin tonë me shumë enzime të cilët janë përgjegjëse për funksionimin e drejtë deri në 25000 procese biokimike në trupin tonë.Poashtu, me ushqimin e freskët rregullohet edhe   parazpesha e pH,gjegjësisht parazpesha e acideve bazike.Prandaj, ushqimi i freskët duhet të jetë përditshmëri gjatë agjerimeve, por edhe pas tyre.

Shumë shpesh gjatë agjerimeve të parashtrohet pyetja: nga ku do të furnizohet trupi jonë me proteine kur nuk konsumohet mish, vezë dhe produkte qumështore?

Proteinat përbëhen   nga 23njësi përbërëse– aminoacide.Tetë prej tyre janë esenciale dhe kryesisht i konsumojmë me anë ushqimit. Kurse ata, normalisht gjendet në ushqimin me prejardhje bimore.

Që të kemi aminoacide esenciale të mjaftueshme nga ushqimi gjatë agjerimit të cilat sintetizohen në proteina, mirë është që të kombinohen bishtajat (fasulja, thjerrzat,, bizelja,borania, nauti) me drithra integral, si orizi integral, meli, hejda, misri, tërshëraetj.D-r. Patrik Holford, një nga emrat më të njorhur në fushën e hutricionizmit, thotë se sinergjia e aminoacideve nga bishtatjat dhe drithrat jep proteine cilësore, më të plota se sa ato të mishit.Për ndryshe, me protena furnizohemi edhe me anë të farave të thata, kokrrave, të cilat duhet të konsumohen me sasi mesatare–rreth   30-50 g në ditë.Shumë është e shëndetshme të konsumojmë edhe llastarët që janë të pasura me aminoacide, minerale, vitamina, enzime dhe energji të fuqishme biogjene. Llastarëtmund të mbinë nga faratr=, kokërrat, bishtajat,drithratdhe të përdorensi shtesë në sallatë ose në lëngje të blenduara të freskëta.Pra, trupi jonë nuk do të ketë mungesë të proteinave   në ushqim nëse ushqehemi siç duhet gjatë kohës së agjerimit.
Duhet të theksojmë se me praninë me ujit dhe   ushqimit të freskët çdo ditë, gjatë agjerimit i kthejmë instiktet natyrore ndaj ushqimit të duhur.Ushqimi i freskët është pastrues dhe në të njejtën kohë edhe furnizues i të ashtuquajturës energji bioaktive në trupin tuaj. Që ta rrisim konsumin e ushqimit të freskët, gjatë kohës së agjerimit do të ishte mirë të bëjmë lëngje të freskëta të shtrydhura dhe të blenduara nga pemët, por edhe perimet.Në këto lëgje të shtohet edhe llastarë edhe fara, që të fitohet bombë e vërtetë energjetike. Me konsumin e këtyre lëngjeve dhe me konsuminn e sasis së mjaftueshme të pemëve të thata dhe trë freskëta, e reduktojmë nevojën për ushqime të ëmbla e cila është plotë me sheqer dhe miell të bardhë.
Ushqeheni shëndetshëm me miell integral ose me bukë integrale   të bërë nga llastarët.Shmangnibrumet e pjekura dhe shprishat. Kokoshkat janë shprisha të shkëlqyera dhe të shëndetshme për orët e mbrëmjes (mund të bëhen edhe pa vaj në aparate special të cilat nuk janë të shtrenjta).Ëmbëlsirat e shëndetshme si ato formë të rrumbullakët, të përbërëa nga ara të grira, kokosi, pemët e   thata të grira dhe lëng protokalli të shtrydhur.Mund të bëni edhe   ashurenga gruri i zijer ose nga drithrat tjera,të cilat do t’i ëmbëlsoni mepelteose mjaltë, do të shtoni kokërra të thyera, pemë të thata, të grirë të freskët.Sutliaçi është ëmbëlsirë e shkëlqyer, por   e ëmbëlsoni me mjaltë, pelteose me ëmbëlsues tjetër të shëndetshëm.

Kujdes pas agjerimit.Mos të teprohet menjëherë me shumë ushqim me prejardhje nga kafshët. Dita të fillohet me ujë dhe pemë, kurse dreka dopmosdoshmërisht të shoqërohet me sallatë të freskët e cila do të ndihmonë metabolizmin me proteinat me prejardhje nga kafshët.
Këshillë nga tzemra:mundohuni që të agjeronime shumë ushqim natyror, por edhe me shumë dashuri dhe durim, dhe rezultatet dotë jenë: lehtësim në trup, gjumë të mirë, çlirim nga shumë dhimbje, i kënaqur me vetveten, vetëvesim të rritur, etj.

Kon.i Cer. Nutric.
Cveta Dineva

rreth nesh

Shëndeti nuk është vetëm mungesë e sëmundjes, shëndeti është mirëqenie e plotë psiqike, fizike dhe emcionale. Misioni ynë do të jet i tillë. Me anë të këshillave të thjeshta dhe të shkurta dhe me përmbatje të cilat me shumë kujdes janë zgjedhur, ne ju ofrojmë të dhëna praktike të zbatueshme për përmirësimin e cilësisë së jetës në përgjithësi.

Ndiqni ne në Facebook

Newsletter

Shkruani e-mailin