Д-р Александар Митов e магистер по јавно здравје и влијанија на животната средина врз здравјето. Повеќе од компетентен за да одговориме на неколку дилеми и прашања. 

 
Ваш Аптекар:„Лекуваме причини, а не последици“ е Вашето мото. Можеме ли на нашите читатели накратко да им ја објасниме суштината на оваа изјава?
 
Д-р Александар Митов: Пресудно во медицината е да се делува во коренот на проблемите. Тогаш имаме најдобри резултати. Оттука, целокупната медицинска терапија можеме да ја поделиме на два дела: каузална, или онаа која делува на причините, и симптоматска, или онаа која делува само на последиците на болестите, а не и на нивните причинители.
 
Едноставен пример: кога имате бактериска инфекција, вие можете да земете антибиотици за директно да се борите против бактериите кои се причинители, или да земате терапија за намалување на покачената температура, која е последица од присуството на бактериите. Но, попаметно ви е да ги уништите бактериите.
 
Да го преведеме овој пример кај други состојби, на пример кај покачен крвен притисок или холестерол. Вие можете да земате терапија за да ги намалите и притисокот и холестеролот, но ако сакате да делувате каузално, морате да ги отстраните причините кои доведуваат до покачен крвен притисок или холестерол. А тоа најчесто е нездравиот животен стил.

„Пиј си апчиња и јади што сакаш“ е рецепт за уништување на здравјето кое очигледно веќе почнало да се нарушува. Тоа е исто како во бањата да имате поплава, сите чешми се пуштени на најјако, вода надоаѓа од сите страни, а вие се обидувате со џогер да ја соберете водата. Нели е попаметно прво да ги затвориме чешмите, а потоа да ја собираме водата?
 
Затоа во модерната медицина се создава нова гранка – медицина на животен стил. Според современите препораки за лекување на многу хронични болести, токму промените во животниот стил се прва линија на терапија. На таа прва линија мислам кога велам – да ги лекуваме причините, а не последиците.
 
 
Ваш Аптекар: Речиси и да нема контекст во кој не се споменува правилна исхрана, односно здрава и избалансирана храна. Што точно значи ова? Дали постои јасна динстинкција меѓу „здрава“ и „нездрава“ храна и дали воопшто терминологијата е соодветна?
 

Д-р Александар Митов: За жал, термините здрава храна и здрави производи се употребуваат толку често и толку неправилно, што би рекол дека дури и се злоупотребуваат. Затоа и општо опаѓа довербата кон сèшто се декларира како здраво, бидејќи имаме видено многу спротивни примери. Но, тоа не значи дека не постои и навистина здрав избор на производи и дека на тој начин може да се заштити здравјето.
 
Јас повеќе би зборувал за конкретни производи кога зборуваме за дистинкција здраво/нездраво. На пример, нема сувомеснат производ кој под кој било контекст може да се нарече здрава храна. Нема газиран сок кој може да се нарече здрава храна. Нема тврд маргарин кој може да се нарече здрав производ. Сепак, важна е големата слика и севкупниот начин на живот и исхрана. Се разбира дека никој нема да се отруе ако ретко консумира некој од наведените производи, но уште поважно е да работиме на себеси и да ја искорениме потребата да консумираме нешто кое може да ни го загрози здравјето.


 
Ваш Аптекар: Колку нашите сограѓани внимаваат на начинот на исхрана?Дали сме „здрава нација“?
 
Д-р Александар Митов: Не сме, за жал, не сме здрава нација. Тоа го тврдам врз основа на извештаите од Институтот за јавно здравје. Едно просечно семејство, според Заводот за статистика, повеќе пари дава за цигари и алкохол одошто за овошје и зеленчук. Парковите се речиси празни, многу е мал процентот на луѓе кои пешачат, иако тоа е бесплатно. Некако се чини дека не е скапо да се купат цигари, а скапо е да се купуваат ореви. Примери има уште многу од овој вид. 
 
Не ми е целта никого да критикувам, туку сакам да укажам на огромната потреба од здравствена едукација на населението. Кај нас, според мое длабоко убедување, треба да има континуирани кампањи од Институтот за јавно здравје.
 
Многу животи можат да бидат спасени. Помалку важно, но многу и од здравствените трошоци можат да бидат драстично намалени ако има добра превенција. Патот до здрава нација ни е долг, но мора да го забрзаме чекорењето во тој правец.
 
Ваш Аптекар:Го одбележуваме месецот на дијабетесот. За жал,статистиките покажуваат нагорни трендови,особено кај детската популација. Кои се вашите препораки?Дали и колку храната може да биде лек за оваа состојба?
 
Д-р Александар Митов: Дијабетесот бара дисциплина. Состојбата на пациентите може драстично да биде подобрена ако внимаваат на исхраната и ако редовно се физички активни. Само земањето инсулин или метформин не е ниту половина од тоа што пациентот треба да го прави. Имено, тоа е само една од четирите дисциплини. Пациентот со дијабетес треба да има дисциплина во: исхраната, физичката активност, терапијата и редовните тестирања. Дури тогаш можеме да речеме дека правилно се грижи за себе, со сите овие 4 дисциплини.
 
Кај предијабетот, или во раните фази на дијабетесот, промените во исхраната и физичката активност може да направат „чудо“. Поточно, кај пациентите може да дојде до извонредно подобрување на состојбата и да престанат да земаат терапија. Дали ова тврдење е претерување или не, секој пациент може да проба и да види каков ќе биде ефектот на значајните промени во животниот стил кај него.
 
 
Ваш Аптекар:Кои се вашите генерални препораки поврзани со исхраната и навиките во зимските месеци кои се пред нас?
 
Д-р Александар Митов: Да ги искористат сите придобивки на есента. Не треба да сме многу паметни, само треба да отидеме на пазар и да видиме што ни понудила природата во овој период. Изобилие од овошје и зеленчук. Особено би ги истакнал тиквата и зелката. Колку повеќе консумираме растителна исхрана – толку подобро за нашето здравје. И секако, секојдневна физичка активност.
 
 
 

Девојка со убавина која плени и глас кој освојува. Млада, амбициозна и талентирана. Едноставно, Викторија Лоба. Сметаме дека воведот е пишуван години наназад на јавната сцена, па со овој наш „Аптекарски разговор“ ќе се обидеме да проговориме и да дознаеме нешто ново и можеби помалку познато.


Ваш Аптекар: Актер и уметник во душа, секогаш ведра и насмеана. Како би се опишале самата себе?
 
Викторија Лоба: Јас сум сангвиник, интуитивен екстроверт, пејач и креативен идеалист. Човек кој сака постојано да учи и да се надградува интелектуално и духовно.
 
Ваш Аптекар: Дали можеби улогата на аптекар некогаш била на листата „што сакам да бидам” и како Вие лично ги доживувате лицата во бел мантил од зад пултот?
 
Викторија Лоба: Лично, јас никогаш не сум се замислувала во бел мантил, иако мојата мајка имаше голема желба пред да се запишам во музичко, да учам медицина. Сепак, мојот животен пат бил поинаков, но затоа мојата најдобра другарка од детството работи како фармацевт и јас секогаш со голема почит ги гледам луѓето во белите мантили.

 
Ваш Аптекар: Во време кога стресот и хроничниот замор стануваат „ноќна мора“ дури и за помладите генерации, Вие несомнено оставате впечаток дека „страдате“ од вишок енергија, ведар дух и самодоверба. Дали Викторија има магичен рецепт, дали е тоа дарба, или искуство кое Ве научило како да се остане во средината на нештата?
 
Викторија Лоба: Точно е дека природно имам ведар дух и многу животна енергија. Верувам дека е поради позитивниот став кон животот, но знам некогаш толку да се уморам од работа, што ме спасува само долг и квалитетен сон. Сонот дефинитивно е многу важен исто како и правилната исхрана и конзумирање на доволно количество на вода. Мене во живот ме враќа протеинската супа или шејк ако е утро, а исто така, многу сакам да пијам зелен чај кој ме буди подобро и од кафето.
 


Ваш Аптекар: Колку храната е фактор кој Ве оптоварува? Сведоци сме на наплив на разни програми и режими на исхрана. Дали сте следбеник на некој од овие трендови, и кој е Вашиот избор кога е во прашање храната?
 
Викторија Лоба: Конзумирам пред сѐ здрава храна, припазувам да внесувам доволно растителни протеини во исхраната и секако, дополнително пијам комбинација од витамини и минерали наменети за жени. Никогаш не сум држела диети, а кога сакам да подослабам, само намалувам со количество на храна.
 
Ваш Аптекар: Дали и колку Викторија сака да готви и да го поминува времето во кујна?
 
Викторија Лоба: Готвењето е мојата јака страна, но за жал, немам многу време сега за во кујна.
 
 
Ваш Аптекар: Со оглед на тоа дека секогаш изгледате беспрекорно, зрачите со убавина и спокој, колку во оваа трка со времето има простор кој е посветен само на Вас? Што е тоа што Ве релаксира и што Ви ги полни батериите?
 


Викторија Лоба: Секоја вечер пред спиење си посветувам околу два часа на себеси. Се релаксирам со музика, читам или пешачам, можам да си направам и некој свој домашен спа третман на лице како сите жени,нели :).Но вистинско релаксирање за мене е да сум блиску до природата.Tоа ме полни со чиста енергија и ме трга од негативните мисли.
 
 
Ваш Аптекар: Дали и колку спортот е задолжителен за Викторија?
 
Викторија Лоба: Задолжителен е, уживам во спортските активности како џогинг, пливање, пешачење итн.
 
Ваш Аптекар: Дали можеме на читателите на Ваш Аптекар да им откриеме што во моментот работи Викторија и што може да очекуваме кога се во прашање музиката и актерството?
 
Викторија Лоба: Во моментот работам на неколку проекти, а најважниот проект е мојот албум на македонски и на англиски кој е веќе при крај и кој ќе го промовирам оваа есен.
 
Ваш Аптекар: Кој би бил Вашиот совет до нашите читатели? Која е Вашата формула, за добро здравје, добро расположение и ведар дух?
 
Викторија Лоба: Да го сакаат животот, да бидат благодарни дури и на најмалите убави нешта и да негуваат позитивно мислење. Тоа е алатката која мене ми помага да совладам проблеми и да останам во добро здравје.




 
 
 
 
 

Во услови на брзо темпо на живеење, брзи технолошки промени, економска загриженост, како и глобални светски социјални кризи, појавата на состојбата на анксиозност е сè поголема. Ваквите податоци се уште повеќе загрижувачки бидејќи најчесто анксиозните личности не ја сметаат доволно сериозно својата состојба за да побараат професионална помош. 

 

Што, всушност, претставува анксиозноста?

 

Анксиозноста е чувство на општа возбуденост, нејасен страв без очигледна надворешна причина, психомоторна напонатост и загриженост. Анксиозноста се манифестира преку повеќе физички и психички симптоми кои се доживуваат како  непријатни, а често се појавува во комбинација и со други болести, особено со депресија. Специфично за анксиозноста е што најчесто е немотивирана и не е поврзана со некој конкретен објект, настан или личност. 

Поимот анксиозност често се поистоветува со поимот страв. Но, сепак, станува збор за две сосема различни појави, и важно е да се направи дистинкција меѓу нив. Анксиозноста е квалитативно различно доживување од стравот и се појавува кога личноста не може да се соочи со опасноста. 
 

Кај стравот, опасноста е рационална, бидејќи објектот или појавата свесно се перципираат и можат да се идентификуваат, додека кај анксиозноста не постои свесно перципиран објект или извор на појавата што предизвикува опасност и тоа се сведува на очекување дека ќе се случи нешто непријатно или опасно. Концептот на неограничени можности за замислување на идните појави претставува еден вид непресушно гориво за анксиозност.

 

 

Причини

Точната причина за анксиозноста не е позната, но постојат многу фактори што можат да го поттикнат развојот на анксиозноста. Улога играат генетските фактори, биохемиските процеси во мозокот и влијанието на средината. Разните трауми или стресни моменти во текот на животот, смрт на блиска личност, развод, промена на работното место, промена на местото на живеење – може да предизвикаат анксиозност.

 

Симптоми на анксиозност

 

Физичката манифестација на анксиозноста најчесто оди преку: забрзана работа на срцето, хипертензија, забрзано и плитко дишење, мачнина и сува уста, вцрвенување и потење, тремор, гастроинтестинални нарушувања, мускулна напнатост, губење здив и чувство на гушење, тешкотии во голтањето („кнедла во грлото“), чувство на слабост итн.

Психичките знаци за  анксиозност се: лесно губење на трпението, тешкотии со спиењето, тешкотии со концентрацијата, постојано очекување на негативен исход од секоја животна ситуација, опсесивност, потреба за бегство, криење или избегнување обврски итн.

 

 

Кога треба да му се обратите на вашиот лекар:

Не секогаш лошиот ден или период на загриженост и вознемиреност претставува анксиозна состојба. Но, доколку повеќето од наведените симптоми се присутни повеќе од шест месеци, најверојатно станува збор за анксиозно нарушување, и помошта и советите од лекар се важни во навремено дијагностицирање и справување со проблемот.

 

Третман на анксиозноста

Со цел подобрување на квалитетот на живеење на анксиозната личност, исклучително важно е раното препознавање на анксиозноста и соодветен професионален третман. Професионалното третирање во раните фази помага да се спречат некои потешки последици како што се: депресија, злоупотреба на алкохол, психотропни супстанции и друго.

Постојат бројни психотераписки пристапи, како гешталт-терапија, когнитивно-бихејвиорална терапија, семејна терапија и други кои можат да ви помогнат да ја надминете анксиозната состојба. По потреба, според процената на професионалното лице, во третманот може да се вклучи и медикаментозна терапија, односно употреба на анксиолитици и антидепресиви.

 

Самотретман

Во некои случаи, анксиозноста може да се лекува дома без надзор на доктор. Сепак, ова може да биде ограничено на пократки периоди на анксиозност и поочигледни причини.

 

Постојат неколку вежби и активности кои се препорачуваат:

 

Управување со стресот: Учењето да се управува со стресот може да помогне да се ограничат потенцијалните предизвикувачи. Внимавајте на притисоците и крајните рокови, составувајте листи за да ги направите застрашувачките задачи полесни за исполнување 

 

Техники на релаксација: Едноставни активности може да се користат за да се ослободите од менталните и физичките знаци на анксиозност. Тие вклучуваат медитација, вежби за длабоко дишење, долги бањи, одмор во затемнета просторија и јога.

 

Здрав начин на живот: Одржувањето на активноста, соодветната исхрана, излегувањето во природа, времето поминато со семејството и со пријателите – се ефикасни во намалување на анксиозноста и подобрувањето на вашата општа состојба. Користењето природни состојки како: чај од камилица, зелен чај, хмељ, лаванда, валеријана, матичина, може да ви помогне многу за да ги смирите вашите мисли.  

Спортувањето и физичкиот напор, исто така, може да ја подобри сликата која ја имате за себе, и да ги ослободи хемиските компоненти во мозокот што предизвикуваат позитивни чувства.

 

Научете да се соочите

Соочувањето и барањето на вистинската причина можеби е клучот за справување со анксиозноста. Никогаш не предавајте се на првите знаци на слабост. Пронајдете ја причината! Дознајте што довело до нападите и научете да ги трансформирате негативните мисли во нешто позитивно.

 

 
 
 
 
 
 
 

Летото е период на комплетно уживање надвор и во природа. Сепак покрај препораките и опасностите поврзани со негативните влијанија и заштита од пеколните температури и УВ зрачењето, тука е и уште еден вид на опасност  во форма на убоди и каснувања од разни форми на инсекти скриени во околните дрвја, тревнати површини цвеќиња...

За среќа поголем број од инсектите од нашето поднебје не спаѓаат во категоријата на опасни по живот, но често нивните убоди или каснувања можат да бидат непријатни и да предизвикаат помали здравствени нарушувања. Најчесто се се завршува во форма на јадеж, оток, и црвенило, но во зависност од степенот на пречувствителност некогаш и каснувањето од пчела може да биде смртоносно.
Со цел да избегнеме несакани  непријатности и расипување на летниот мир одредени мерки на претпазливост и секако практични совети за самопомош и олеснување на симптомите доколку веќе се случи каснување можат да бидат од голема помош.
 
Каснувања од пчели, оси и стршлени
Многу често во летниот период сме мета на каснувања од оси, пчели или пак стршлени. Каснувањата можат да бидат непријатни па дури и живото загрозувачки. 
 
Ладна облога при каснување
Каснувањето од пчела, оса или стршлен предизвикува оток кој се шири околу самото место на каснување, местото е црвено и почнува да трне. Со цел да се спречи ширењето на отокот, најдобро е што е можно поскоро по каснувањето да се стави ладна облога или парче лед.  Со ладењето се смалува отокот а истото придонесува до намалување на болката и јадежот.
 
Отстранете го осилото

Каснувањата од оса или пчела наизглед се слични, но сепак оној на пчелата е потежок бидејќи е појак алерген. Нивните убоди се разликуваат и по тоа што пчелата испушта повеќе отров и го остава осилото на местото на каснување. Заради ова е важно осилото веднаш да се извади од местото на каснување со помош на ноктите доколку е можно. Притоа да се внимава да не се притисне кесичката со што би се предизвикало излевање на преостанатиот отров. 
Осилото на стршленот е подолго и подебело. Обично се верува дека стршленот е поопасен од останатите инсекти. Неговото каснување е поболно но само заради големината и дебелината на неговото осило што природно предизвикува поголема болка. Неговиот отров содржи супстанци кој предизвикуваат поголемо чувство на печење и жарење но во суштина неговиот отров е помалку токсичен од оној на осата.
 
Анафилактичен шок 
Убодите од оса, пчела или стршлен можат да имаат и драматична завршница. Евентуална појава на анафилактичен шок може да биде и смртоносна. Заради ова после убодот треба да се следи состојбата и навремено да се реагира доколку се појави некоја несакана реакција. Кај некои лица по првиот убод можна е појава на алергиска реакција, која во случај на некое следно каснување може да предизвика бурна реакција фо форма на анафилактичен шок во кој доколку изостане медицинска интервенција може да има сериозни последици. 
 
Дека убодот предизвикал алергија може да се посомневаме доколку се појават јаки болки и отоци, отежнато дишење и краток здив. Анафилактичкиот шок е дополнет со промени на кожата, црвенило   јадеж. Покрај ова чести симптоми се и отоци на слузокожата, јадеж околу очите, носот и устата, понекогаш и отоци на јазикот и устата. Кај потешки случаи настануваат опструкции на горните дишни патишта. Лицата со симптоми на анафилактичен шок треба итно да бидат пренесени во најблиската здравствена установа. 
Доколку вие или некој член од вашето семејство сте со утврдена склоност кон појава на анафилактична реакција при убод на оса, пчела или стршлен , потребно е да го имате ова на ум и да преземете дополнителни мерки за претпазливост па дури и носење на сет за самопомош доколку сте далеку од урбана средина. 
 
Каснувања од комарец
Голема непријатност во текот на летниот период, особено покрај водени површини се комарците. За среќа кај нас не се познати случаи на пренос на опасни заболувања како маларија, денга вирус или жолта треска предизвикани од каснувања на комарци. Она што нас ни предизвикува главоболка се каснувањата кој предизвикуваат алергиска реакција во вид на црвенило, оток и многу чешање. Најважно е по каснувањето местото на убодот да не се чеша а јадежот да се неутрализира. За ова од помош можат да бидат сода бикарбона, јаболков оцет и лимон. Важно при користење на овие препарати е да се нанесат благо на местото на каснувањето без претерано втривање на кожата. Од корист во намалување на чешањето може да биде и употребата на босилек. Лист од босилек втријте или ставете го на каснатото место. Ароматичниот лист на босилекот содржи камфор и тимол – компоненти кои ќе го намалуваат чешањето.
 
Крлеж
Уште еден натрапник чиј убод треба да го разбереме малку посериозно. Покрај алергиската реакција и локална непријатност на местото на каснување, крлежот може да биде и преносник на сериозни заразни болести. Она што е важно при каснувања од крлеж е истиот да го извадиме од телото најбрзо што е можно. 
Крлежот не смее да остане на кожата повеќе од 24 часа!
 
 

Вадење на крлежотсо пинцета се фаќа горниот дел, што е можно поблиску до кожата, и полека се извлекува без вртења лево или десно. Притоа местото на убодот не треба да се премачкува со никакви средства.
Крлежот може да го извадите и сами само под услов дека сте сосема сигурни и вешти во тоа.  Нестручното вадење го зголемува ризикот од компликации и скоро секогаш е неуспешно, бидејќи рилката на крлежот останува во кожата. 
Затоа доколку не сте сигурни обратете се во најблиската здравствена установа и тоа што е можно побрзо, односно да не дозволите крлежот да остане во кожата подолго од 24 часа.
 
 
Вообичаено околу местото на каснување се појавува оток и црвенило, но  ова нетреба посебно да ве загрижува бидејќи е последица на иритираност на кожата а не на некаква зараза. Сепак иако е ретко се препорачува неколку дена зголемено внимание и следење на евентуални дополнителни реакции. Во случај на појава на болки на зглобовите, мускулите, осип на кожата, главоболка, мачнина и повраќање, неопходна е посета на лекар. 
 
Без парфеми и со соодветна облека
Превенцијата е секогаш најдобар лек. Во случајот на заштита од каснувања од инсекти ова незначи дека не треба да се движиме во критичните места или пак да одиме забарикадирани со заштитна облека. Препорачливо е да носите лесна облека сепак со долги ракави и ногавици и важно е директно да не навлегуваме во територијата на инсектите ( гнезда на оси, пчели и сл)

Летото  вообичаено е период на почести стомачни проблеми, проблеми со варењето на храната , појава на зачестена и рертка столица и дијареа. Неретко уживањето во одбраните дестинации може да биде непријатно нарушено токму заради појава на дијареа и проблеми со стомакот.

 

Што е дијареа?

Дијареата обично се смета за состојба која се карактеризира со честа дефекација и со  промени на структурата и конзистенцијата на столицата. Дијареата е предизвикана од зголемена секреција на течност во цревата, намалена апсорпција на течност од цревата или брз премин на столицата низ цревата.

Генерално при дијареа, столицата е потечна, без разлика дали фреквенцијата на движењата на дебелото црево се зголемени или не. Може да варира од мека до водена.

 

Во основа дијареата е поделена на два вида, акутна и хронична.

  • Акутната дијареа трае од неколку дена до една недела.
  • Хроничната дијареа може да се дефинира на неколку начини, но обично трае повеќе од три недели.

 

Важно е да се направи разлика помеѓу акутна и хронична дијареа, бидејќи тие обично имаат различни причини, бараат различни дијагностички тестови и различен третман.

Симптомите кои се поврзани со дијареа зависат од причината и видот на дијареата.

 

Акутна дијареа

Најчесто дијареата е предизвикана од инфекции на гастроинтестиналиот тракт. Микробите кои се одговорни за овие инфекции вклучуваат:

  • бактерии (Салмонела, Кампилобактер, Ешерихија коли)
  • вируси (Цитомегаловирус, вирусен хепатитис, ротавирус).
  • Паразити како Giardia lamblia и cryptosporidium може да предизвикаат дијареа.

 

Покрај ова постојат и други причини за појава на акутна дијареа:

  • Интолеранција на некој вид храна
  • Труење со храња
  • Интолеранција на лактоза 
  • Некоја хируршка интервенција
  • Дијареа при патување
  • Лекови – многу лекови како антибиотиците, можат да предизвикаат дијареа. Антибиотиците ги уништуваат и добрите и лошите бактерии што може да го уништи природниот баланс на бактерии во вашите црева. Други лекови кои најчесто можат да доведат до појава на дијареа се антациди и магнезуим, диуретици, лекови за намалување на нивото на холестерол во крвта, хемотерапевтици, тироидни хормони, антиаритмици, нестероидни антиинфламаторни лекови.
  • Алкохол
  • Секојдневен стрес и нервоза

 

 

Најчести причини за акутната дијареа (околу 90%) се вирусни и батериски инфекции и паразити.

 

Симптоми на дијареа

Дијареата може да варира од блага до многу тешка. Благи симптоми се грчеви и надуеност, придружени со многу мека до течна столица, неколку празнења на цревата во текот на денот.
Потешки симптоми претставуваат мачнина и повраќање кои се појавуваат покрај дијареата, а самата дијареа е изразито течна и трае неколку дена.
Кај тешките и опасни дијареи, покрај останатите симптоми, се појавува и грозница,покачена телесна температура и  во самата столица може да се најде слуз, крв и необработена храна.

 

 

Кога треба да му се обратите на вашиот лекар:

Иако вообичаено не е сериозен здравствен проблем, дијареата може да стане опасна или да сигнализира кон нешто посериозно. Лекарска помош е неопходна доколку го имате:

  • Знаци на дехидратација
  • Дијареа повеќе од 2 дена, ако сте возрасен
  • За деца, ако трае повеќе од 24 часа
  • Тешка болка во стомакот или ректумот (за возрасни)
  • Треска од 380 или повисока
  • Столица која содржи крв или гној
  • Столици кои се црни.

 

Дали може да се превенира дијареата?
 

Неколку основни работи можат да бидат корисни во насока да се превенира појава на дијареа. Ова вклучува прттпазливост кон внесување на храна ( особено при високи летни температури) и хигиена. Во таа насока при патувања и посети на други земји: 

  • Користете само флаширана или прочистена вода за пиење.
  • Ако користите вода од чешма, превријте ја.
  • Бидете сигурни дека варената храна што ја јадете е целосно подготвена и се сервира топла.
  • Избегнувајте масна храна, сосови (особено мајонез), сладоледи и сл
  • Избегнувајте да конзумирате немиено  овошје и зеленчук.

 

Исхрана при дијареа:
 

За време на дијареа многу е важно  што јадете и пиете. Дехидратацијата од дијареа може да биде дури и фатална. Затоа многу е битно да останете хидрирани и да пиете и да консумирате храна кoja содржи многу течности, а во исто време нема да ги зголеми симптомите на дијареата туку напротив да ги редуцира.

Каква храна и пијалоци не се препорачани за консумирање за време на дијареа?

  • алкохол
  • млеко
  • кафе
  • сокови и газирани сокови
  • пржена и мaсна храна
  • зелка
  • брокули
  • грав
  • грашок
  • пченка
  • пиперки
  •  некои млечни производи

Што треба да се консумира додека имате дијареа:

  • Додека се опоравувате од дијареа, треба да се јаде едноставна храна што лесно може да се обработи, и ќе помогне да се апсорбира малку вода од столицата: житарици, како што се овес, 
  • пченица или каша од ориз
  • банани
  • јаболка
  • леб или тост
  • варен компир
  • незачинети крекери
  • боровинки

Оваа храна може да биде особено корисна на првиот ден од справувањето со дијареата. Јадењето многу мали оброци во текот на денот може да помогне во зачувувањето на нормалната функција на дигестивниот систем.

Пробиотици 

Храната богата со пробиотици, како јогурт и кефир, може да помогне во некои случаи, но во други, пробиотиците може уште повеќе да го иритираат дигестивниот систем. Пробиотиците помагаат во варењето преку подобрување на балансот на добри и лоши бактерии во цревата.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             


 




























 
 
 
 
 

Активниот јаглен познат уште и како медицински јаглен (carbo medicinalis)  е црн, без  вкус и мирис и е добиен на посебен начин со горење на природните состојки на високи температури во присуство на гас. Претставува мултикорисна  компонента  од природно потекло, со долга и разновидна историја на лековити и практични намени 

 

Што е  медицинскиот  активен јаглен и како делува?

Старите Египќани го користеле уште пред 3750 години пред Христос, кога случајно откриле дека спречува труења. Тие го користеле како еден вид конзерванс, додека Хипократ во користел во медицински цели во стара Грција.

Примарната улога  на медицинскиот јаглен е апсорпција на токсини. Се карактеризира со многубројни пори на својата површина,  кој всушнст помагаат во “фаќањето” на токсините и  во спречувањето на нивна апсорпција и ширење во организмот.  Медицинскиот јаглен не ги впива или разградува овие заробени токсини, туку на некој начин ги “лепи” за својата површина и заедно со него, ги исфрла од организмот

 

Медицинскиот јаглен апсорбира речиси се од желудникот и цревата. Неселективно за се  врзува голем број на отрови , микроорганизи и лекови. Истовремено не се ресорбира и не се метаболизира и се излачува од организмот заедно со супстанците кој ги врзал за својата структура

 

 

Употреба

Освен што е безбеден и ефикасен при труења, детоксикација и чистење на организмот, активниот јаглен има и низа други поволни ефекти како што се отстранувањето на непријатните мириси и дезинфекција. 

Медицинскиот активен јаглен најчесто се користи и во следните случаи:

 

Активен јаглен за стомак и пролив

 

Може да се користи како број еден избор при состојби на пролив. Помага на тој начин што ги врзува присутните токсини, вируси и бактерии, го спречува  нивното ширење и помага во нивна побрза елиминација. При состојби на пролив се советува да не се користи повече од 4 дена а за детоксикација  може да се користи и фо 7 дена. Применет на краток временски период е сосема безбеден па се препорачува за употреба и кај деца.

 

Против гасови и надуеност

Една од употребите на активниот јаглен за стомак која често се занемарува е отстранување на непријатни гасови и надуеност. Делува на начин што јагленот ги врзува нуспроизводите на храната кои 

предизвикуваат гасови и непријатност. 

 

Труења со храна и лекови

Од особена корист и прва пош е употребата на медицинскиот јаглен при акутни состојби на труње со лекови, отрови или хтрана ( аналгетици, антидепресиви, хипнотици, никотин...). Во вакви случаи доколку е можно потребно е јагленот  да се земе во рок од 30 минути од примената на лекот/отровот.

 

Детоксикација на организмаот

 

Факторите од шивотната средина, разните хемикалии и пестициди внесени реку храната и водата се товар за нашиот оргаизам. Ова дополнително води до појава на алергиски реакции, оксидативен стрес и лошо финкционирање на имунолошкиот систем.  Активниот јаглен може многу да помогне во  унапредување на здравјето на дигестивниот тракт преку отстранување на токсините од системот а со тоа индиректно и за целокупното телсно и ментално здравје

 

Белеење на забите

Активниот јаглен за избелување на заби позитивно влијае на оралното здравје и промената на  pH балансот во устата, што спречува настанување на кариес, лош здив, и заболувања на непцата.

Избелувањето на забите со активен јаглен е можно поради неговата способност за абсорбирање на плак и микроскопски честички кои формираат дамки на забите.  Избелувањето на забите со активен јаглен е потполно природен начин за бела насмевка.

Се што треба  е да измешате активен јаглен во прав со паста за заби и да ги измиете забите на вообичаениот начин  со посебно внимание на местата кои имаат најмногу флеки. Исперете ја устата убаво. 

Важно: доколку имате коронки или порцелански навлаки активниот јаглен може да ги исфлека. Доколку забите ви постанат чувствителни, престанете да користите активен јаглен за нивно обелување.

 

Го намалува холестеролот

Голем број истражувања докажуваат дека активниот јаглен го намалува лошиот холестерол и го зголемува нивото на добриот холестерол подеднакво добро како и лековите. 

 

Лекува труење со алкохол и спречува мамурлук

Иако активниот јаглен не го впива алкохолот, помага во брзо отстранување на другите токсини кои придонесуваат за труење и затоа е добар против мамурлук. 

 

Филтрирање на вода

Активниот јаглен е вистинска стапица за нечистотии во вода, вклучувајќи растворувачи, пестициди, индустриски отпад и други хемикалии. Ова е причината за неговата масовна употреба  во системи за филтрирање на вода низ целиот свет.

 

На што да се обрне вниание

 

Бидејќи јагленот е моќен абсорбент, важно е да се чува одвоено од супстанции кои можат да ослободат пареа или гасови во атмосферата. Од истата причина, кога се користи истовремено со други лекови, ја намалува нивната апсорпција од гастроинтестиналниот тракт, со што значително ја намалува нивната ефикасност. Затоа, интервалот на употреба со другите препарати треба да е најмалку 1,5 час.

 

 

Долготрајна употреба на повисоки дози може да ја наруши апсорпцијата на хранливи материи од гастроинтестиналниот тракт како и да предизвика проблеми со варењето на храната.

 

 
 

Вообичаено, по долгата зима, на организмот му е потребно своевидно „рестартирање“ и започнување на нова свежа животна серија полна со енергија. Во природата, пролетта е време на будење, обновување и растење. Па, така, и за нашиот организам, оваа годишна доба е време за регенерација, обновување и за полнење на батериите.

 

Чистењето на организмот може да ви помогне во враќањето на енергијата и да ви ја подобри здравствената состојба! Сè што треба да направите е да посветите малку внимание и време – и резултатите се тука! Со паметни одлуки, помогнете му на вашиот организам да остане во добра форма и со добро здравје во текот на периодот кој претстои. 

 

Дали на вашиот организам му треба чистење?

 

Денес, речиси сите стручни лица од областа на нутриционизмот препорачуваат периодични циклуси на детоксикација на организмот. Хипократ ја препорачувал во насока на подобрување на здравјето, а Платон ја препорачувал како задолжителна „предлекција“ на своите ученици, за да ги подготват телото и духот за неговите учења. 

За вистинската потреба од детоксикација, едноставно, слушнете го вашето тело. Доколку сте постојано уморни, поспани, имате намалена концентрација, намален имунитет, промени во расположението и  депресија, најверојатно на вашиот организам му треба чистење.

 

Симптоми кои се појавуваат при вишок токсини во организмот:

 

  • главоболка,
  • депресија,
  • слаба концентрација,
  • подуеност во стомакот и гасови,
  • забавување на метаболизмот,
  • прекумерено слабеење или дебелеење,
  • запек,
  • прерано стареење.

 

Чистењето на организмот можете да го направите кога и да посакате, но, сепак, можеби најдоброто  време за тоа се пролетта и летото. По долгата зима, кога исхраната е сиромашна со свежо овошје и зеленчук, ова е одличен период да го прочистите своето тело и да го наполните со витамини и минерали.

 

Најважни органи вклучени во секојдневното чистење на организмот се:

Главно, штетните материи секојдневно се отстрануваат од организмот преку урината, фецесот и процесот на дишење. Жолчната кеса, лимфните жлезди, кожата и крвта се канали кои даваат поддршка во процесот на детоксикација.

 

  • кожа – ги елиминира токсините од телото по пат на потење;
  • црн дроб – го филтрира целиот отпад и трпи најголеми оштетувања;
  • бели дробови – ги елиминираат штетните гасови (пред сè јаглеродниот диоксид);
  • црева – имаат двојна улога – да ги превземаат хранливите материи и ги елиминираат непотребните;
  • бубрези – помагаат во елиминација на штетните материи преку урината.

 

Детоксикацијата треба да ги прочисти цревата, крвниот систем и да потпомогне во работата на сите овие органи кои го вршат природното чистење на организмот. 

 

Зошто на организмот му треба чистење?

Нашиот организам не е единствено оптоварен со преработка на  тешка и нездрава храна, тој, исто така, мора да ги елиминира пестицидите и токсичните материи, кои навлегуваат во телото од нашето окружување и храната, воздухот, па дури и од водата.  Кога на ова уште ќе го додадеме  и стресот, пребрзиот животен ритам и помалку вежби, несомнено добиваме низа фактори кои значително влијаат на нормалниот и здрав животен биоритам.

Со детоксикацијата или чистење  на организмот, му помагаме на нашето тело да ја врати својата природна рамнотежа, енергија, концентрација и позитивен став.

 

Детоксикација во 5 едноставни чекори:

 

Постојат повеќе начини за детоксикација на телото. Но, најдобрите се оние од природата, кои се едноставни и бесплатни.

Чистењето на организмот не мора и не треба да биде комплицирано. Придржувајте се на овие едноставни правила и набрзо ќе ги почувствувате бенефитите од тоа. 

 

1. Овошје

Консумирајте што повеќе свежо овошје. Овошјето ќе го поттикне процесот на детоксикација и несомнено ќе ви донесе енергија и виталност.

 

2. Вода

Пијте што повеќе вода! Водата е пресудна за нашето здравје, бидејќи игра улога во сите физиолошки процеси на организамот. Водата е неизоставен дел од секоја детоксикација. Пијте 8-10 чаши вода секој ден. Водата помага во елиминација на токсините од организмот, ги подобрува метаболизмот, расположението и изгледот на кожата. 

 

3. Зелен зеленчук

Зеленчукот,  особено  зелениот (брокула, кељ, спанаќ), е богат со витамини и минерали, го подобрува имунитетот, го чисти организмот од токсини и содржи многу малку калории. Јадете што повеќе во суров облик, динстан или зготвен на пареа, во салати или во домашни сокови.

 

4. Интегрални житарки и мешунки

Интегралните житарки и мешунките се одличен извор на антиоксиданти, витамини, минерали, протеини и диететски влакна. Вклучете во вашата исхрана кафеав ориз, леб од интегрално брашно, кус-кус, булгур, елда, интегрални тестенини, различни видови грав и леќа.

 

5. Лимон

Лимонот е идеална намирница за детоксикација, бидејќи помага за елиминирање на токсините од организмот. Започнете го денот со чаша топла вода во која сте исцедиле половина лимон. Нека оваа практика стане ваше секојдневие и ритуал. За резултатите уверете се сами.

 

Што уште се препорачува во текот на детоксикацијата?

 

Одморајте! Одморот е многу важен за регенерацијата на вашето тело. Одете порано на спиење. Во текот на детоксикацијата е потребно најмалку 8 часа сон.

 

Лесни вежби. Пешачење, јога, растегнување и вежби за дишење поволно влијаат на организмот. Избегнувајте исцрпувачки вежби.

 

Поминувајте повеќе време во природа, пешачете и дишете свеж воздух. Кислородот е основен елемент за живот. Свежиот воздух ги подобрува енергијата и виталноста, а негативните јони, кои се наоѓаат во природата, позитивно влијаат на нашето здравје. Пешачењето, исто така, го подобрува ритамот на срцето и го намалува стресот. 

 

Променете го начинот на подготвување на храната. Наместо пржена и печена храна, јадете што повеќе овошје и зеленчук. Гответе повеќе на пареа, на овој начин намирниците задржуваат поголем процент на витамини и минерали. 

 

Што треба да избегнувате во текот и по детоксикацијата?

 

  • Не консумирајте алкохол, кафе или газирани пијалаци.
  • Ако не можете без цигари, намалете ги на минимум.
  • Избегнувајте процесирана храна, маргарин, рафинирани масла, бел шеќер.
  • Избегнувајте тешка пржена и масна храна.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Без оглед на возраста, секоја кожа има потреба од заштита од сонце. На пролет, при појава на првото појако сонце, најзасегнати сe две групи. Првата група се најмалите, бидејќи природните заштитни механизми во нивната кожа се сѐ уште неразвиени и потребно е да ги заштитиме со соодветна облека, со доволно течности и со производ за заштита од сонце адаптиран за чувствителната детска кожа. Втората засегната група се луѓето склони кон хиперпигментни промени на кожата.

 
ЗА ПРАВИЛНА ЗАШТИТА НА ВАШАТА КОЖА КОРИСТЕТЕ КВАЛИТЕТНИ И ПРОВЕРЕНИ ФОТОЗАШТИТНИ ПРЕПАРАТИ КОИ ВО СВОЈОТ СОСТАВ ТРЕБА ДА СОДРЖАТ УВБ И УВА ФИЛТРИ ЗА ЗАШТИТА НА КОЖАТА.
 
 
Практикувајте утринско сончање

Умереното изложување на сонце во кратки временски интервали природно ја зголемува отпорноста кон УВ зраците доколку постепено се приспособувате.
Изложеноста на сонце без заштитен фактор, препорачливо е да биде исклучиво во утринските часови од 7-10 часот и тоа во краткотрајни интервали од максимум 10-15 минути. По постигнувањето на 15-минутното дневно сончање, задолжително е користење заштитен фактор со минимум СПФ 30.
 

Иако секојдневните препораки се во насока да се избегнува прекумерната изложеност на сонце, бронзениот тен сè уште важи за симбол на убавина, па многумина, иако се свесни за последиците, сепак прекумерно се изложуваат на сонце.
 
Избегнувајте „пржење“ на плажа

Идејата за инстант чоколаден тен многу често може да заврши и со сериозни поледици. Повеќечасовното лежење на сонце не е нималку наивна постапка, особено за лицата со светол тен. Доколку не можете да одолеете на магијата на летните плажи, тогаш изложувајте се постепено на сонце, користете соодветна заштита и контролирајте ги интервалите на изложеност.
 
УВ зраците напаѓаат и кога сте во сенка

Лежењето под сенка и на ладовина под некое дрво или под чадор за сонце не значи дека сте целосно заштитени. УВ зраците доаѓаат отсекаде, се одбиваат од песокот, од бетонот и од други површини. Иако ултравиолетовите зраци не се одбиваат од вода, тие лесно поминуваат низ неа, па, додека пливате, воопшто не сте заштитени од сонцето.
И во ладните и облачни денови треба да ја заштитите кожата од сонце. Имено, и тогаш може да изгорите, затоа што зраците многу лесно поминуваат низ облаците.
 
Практични совети: 

Започнете со препарати со највисок заштитен фактор, а потоа употребувајте препарати со понизок заштитен фактор.

Препаратот за заштита од сонце секогаш се нанесува 30 минути пред изложување на сонце. 

По сончањето, користете млеко за употреба по сончање, за хидрирање и за враќање на виталноста на кожата. 

Нанесувањето на фотозаштитни препарати не значи дека може да останете на сонце долго време. 

За време на облачен ден, 30-50% од УВ зраците допираат до вашата кожа, па, сепак, е возможно да изгорите. 

Употребувајте соодветна облека за заштита од сонцето (капа, очила за сонце, лесна и светла облека од природни материјали – памук или лен). 

Избегнувајте изложување на сонце од 10-17 часот. 

Внесувајте што е можно повеќе вода и природни сокови.

 
Имајте предвид дека препаратите за самопотемнување не ја штитат кожата!

За Нас

Ваш Аптекар, наменето да ги задоволи вашите потреби за квалитетни информации во врска со употребата на лековите и другите средства кои ги земате во аптеките. Ние се грижиме за вашето здравје и ќе ви обезбедиме интересни содржини кои директно ќе влијаат врз вашиот приод кон лекувањето и начинот на живот воопшто.

Следете не на Facebook

Newsletter

Внесете ја вашата е-пошта и навремено дознајте за сите новости и информации поврзани со Ваш Аптекар.