Пешачењето е вид физичка активност која се темели на движење во природата по обележани или по необележани патеки. Движењето само по себе е дел од нашиот генетски код и примарна човекова функција. Од друга страна, пешачењето претставува и основен и потполно природен и безбеден вид рекреација, која може да се практикува каде било, кога било и во кои било временски услови. Сè што е потребно е да имате добра волја и понекогаш и добро друштво. 

 
Сите придобивки од пешачењето

Несомнено, пешачењето е една од основните, ако не и најздрави, навики. Го продолжува животот, има позитивно влијание, како на физичкото, така и на менталното здравје. Нè прави посреќни и нè штити од секојдневниот стрес. Докажано е дека пешачењето го намалува ризикот од појава на срцев или мозочен удар, на дијабетeс, и двојно ги намалува генетските предиспозиции за дебелеење. Редовното пешачење ја подобрува нашата психо-физичка состојба и го јакне секој мускул во телото. Покрај тоа, по половина час пешачење, телото почнува со лачење на серотонин и ендорфин, хормони на среќата, со што во голема мера се намалува стресот, а ослободувањето од стресот благотворно делува на подобрување на квалитетот на сонот. 
Пешачењето е биолошки императив, како што е храната
Пешачењето има големо влијание врз нашето здравје. Со редовно пешачење стекнуваме кондиција, а истовремено ја намалуваме можноста за појава на кардиоваскуларни болести. Пешачењето е корисно за добра циркулација на крвта и за добра распределба на калциумот во коските. Со пешачењето полесно ќе слабеете, ќе ја одржувате телесната тежина и ќе ги зајакнете и ќе ги обликувате мускулите на вашето тело. Редовното пешачење, исто така, го намалува ризикот од висок холестерол и од висок крвен притисок. И, секако, пешачењето несомнено ќе биде корисно и за правилна работа на белите дробови.  

Корисни совети како да се започне

Доколку сте на почеток на практикување на оваа благородна дисциплина, започнете со 20-30 минути  пешачење, 3-4 пати во текот на неделата, и постепено зголемувајте ги времето и бројот на денови кога го практикувате. За да ја избегнете монотоноста, менувајте ги рутите, слушајте музика, пешачете со пријателили со вашето домашно милениче. Носете удобна, комфорна облека. Облечете нешто што лесно ќе можете да го соблечете во случај да ви стане топло. Исто така, носете меки и лесни обувки и доволно широки во предниот дел, за да не ве стегаат кај прстите. Ако планирате да пешачите подолго од половина час, а по патот нема вода за пиење, понесете си мало шише со вода. Првите пет минути, чекорете со побавно темпо за да се загреете. Држете го телото исправено, така што лактите и колената ќе ви бидат малку свиткани, а дланките собрани како во тупаница, но не стегнати. За рекреативно пешачење, најдобри се шумските патеки или патеките во парковите. Во природа ќе се чувствувате слободно, ќе дишете чист воздух и, секако, ќе ги пребродите стресот и напнатоста. Доколку пешачењето е ваш императив и е во насока на своевиден редовен тренинг, тогашменувајте ги темпото на одење и наклонот. Доколку имате можност, користете и мали тегови за рацете и нозете со коишто дополнително ќе ги тонизирате  екстремитетите и ќе вложите поголем напор во пешачењето.
 
Искористете го секој момент


Денес, за жал, луѓето сèпомалку и недоволно се движат. Поради брзиот начин на живот и поради притисокот од секојдневните обврски, речиси и да забораваме како изгледа да се пешачи. Пешачењето речиси и да е истиснато од секојдневниот живот, и наместо да ја искористиме секоја можност за пешачење, дадените обврски најчесто ги завршуваме со автомобил или со некое друго превозно средство. Дури и користењето лифт наместо скали се дополнува во низата „убијци“ на движењето. Дополнително на ова, голем дел од дневното време се поминува пред екраните, во  сообраќајните метежи, а за еден дел и воопшто немаме идеја како рационално да го искористиме. Драги наши, нека барем ова време биде ваше време за прошетка. Излезете надвор и, едноставно, пешачете. Без разлика како и да ви изгледа распоредот за тековниот ден, имајте барем 20-30 минути време за себе. Поминете ги во природа и направете кратка прошетка за која телото подоцна ќе ви биде благодарно.


Шахот е една од најстарите игри во која се мобилизираат сите човекови ментални и интелектуални капацитети, во насока на креативно логичко заклучување и наоѓање скриени можности и комбинации.
Тоа е игра богата со симболички функции и игра со висок степен на сложеност и со строги правила. Во ниеден случај, шахот не е здодевна и бавна игра.
Познавањето на основите на шахот денес е дел од општата култура на секој човек.

 

Од педагошка перспектива

 

Се чини дека играњето шах може да биде корисно во воспитувањето на децата. Шахот го стимулира развојот на цела низа позитивни човечки особини и вредности, од упорност и трудољубивост, до одговорност кон себе и кон другите, самокритика и објективност, коректност, фантазија... Исто така, се учи родова толеранција бидејќи девојките подеднакво играат со машките, а шах може да играат и децата со посебни потреби.

Шаховските педагози велат дека шахот е игра која кај децата развива бројни способности, а дава и добри воспитни резултати.

Врската помеѓу шахот и математиката ја воочиле класичните мислители, а познато е дека има голем број математичари меѓу шаховските велемајстори, а тоа што е интересно е сè поголемиот  број деца меѓу велемајсторите.

Децата поинаку учат од возрасните. Тие ја согледуваат играта глобално и интуитивно. 

 

Многукратни придобивки

  • Шахот е моќно средство со кое го вежбаме решавањето на проблемите;
  • Многу придонесува во развојот на детските когнитивни вештини (заклучување, дедукција, индукција);
  • Ги учи децата на вредностите од сериозна работа;
  • Придонесува во јакнењето на самопочитувањето преку самореализација;
  • Го гради тимскиот дух, а истовремено ја јакне индивидуалноста;
  • Позитивно влијае на концентрацијата, визуелизацијата, способноста за анализа, планирање и за апстрактно мислење.

 

 

Преку шахот, децата учат мисловни вештини и се смета дека со играње шах се подобруваат интелектот, карактерот, моралот и емоциите. Играњето шах го стимулира развојот на позитивни човечки вредности, го спречува насилството кај децата и ги охрабрува децата да размислуваат за својата иднина.


 

Како и кога да почнат да учат шах?

Има многу дискусии и многу идеи за тоа како децата, особено младите, да ги воведете во шахот. Главен проблем на почетокот е како да се одржи ентузијазмот и интересот кај децата, додека не ги развие вештините кои му се потрeбни да почне да победува во играта. Во шахот, слично како и во математиката и во музиката, претходното искуство не е ограничувачки фактор, а највисоките достигнувања возможни се и кај младите шахисти. Децата може да почнат да учат шах од 3-4 години.

 

Освен позитивното влијание на развојот на учениците, со шахот може да се влијае и на подобрување на образовните способности. Шахот го поттикнува памтењето, концентрацијата, брзината на сметање, визуелното изразување, логиката на размислување и расудување. Шахот може многу успешно да се вклопи во самиот образовен процес. Инаку, дел е од училишната програма во повеќе од 30 земји во светот.

 





Предности 

 

Одлучување

Контролирањето на импулсивноста, поставувањето цели, идентификацијата на алтернативи и последици се составен дел од шаховската игра. Кога играте шах, мора да носите одлуки и да решавате проблеми секогаш кога ќе поместите фигура. 

 

Конкуренција

Една од вештините кое детето може да ги научи низ шаховската игра е конкуренцијата. Тие учат да се натпреваруваат со своите врсници во пријателско опкружување. Децата можат да ги совладаат потребните вештини преку практика, да бидат благодарни победници и срдечни, но и искрени губитници.

 

Фер плеј     

Играњето шах им помага на децата да научат фер плеј, што е многу важно во подоцнежните години на детето, почнувајќи како да ги третираат останатите  искрено и чесно.
Покрај тоа, шахот учи како децата да се однесуваат кон сите еднакво. Тие ќе играат против деца од сите националности, раси, пол и различна возраст. Тие ќе откријат дека секој што игра шах, ја има истата шанса да победи во играта. Исто така, ќе научат како да ја играат играта според правилата, и знаат дека секој има точно исти правила. 

 

Напорна работа

 

Со шахот, децата ја учат вредноста на напорната работа, мора да ја научат играта, од првичните тактики до напредните стратегии. Овие вештини ќе им бидат од корист, бидејќи знаат дека ќе успеат само со напорна работа и со упорност.

 

Самоконтрола

 

Неопходно е да се справат со чувствата во секоја позиција во играта.

Ако не ги контролираат своите импулси, ќе бидат невнимателни и можеби нема да видат дека нивната позиција е во опасност.

 

 

Во културата на денешното живеење, која го промовира насилството во сè, почнувајќи од музиката до видеоигрите, филмовите и телевизиските емисии, идејата да го запишете вашето дете во карате клуб може да ви дојде како дел од овој ист тренд. Но, не е баш така. За кратко време, пријатно ќе се изненадите од користа и од моќта на овој спорт врз развојот и врз воспитувањето на вашето дете.

 

Каратето е древна боречка вештина којашто потекнува од Јапонија и има цел да ве научи како да се одбраните, поточно како да се борите без оружје.

Името на овој спорт доаѓа од зборот karatedo, што на јапонски значи празна рака.

Суштината на каратето е да ги научи децата да се бранат, не да напаѓаат. Имено, ќе се уверите дека каратето е нешто повеќе од боречка вештина.

 

Негување на самодисциплината

Едно од централните начела на каратето е апсолутен фокус на самодисциплината. Денешните дечиња се навикнати да примаат инстант информации, така што ова ќе им биде одлична лекција за воздржаност и за дисциплина. Ќе разберат дека до посакуваната цел не се доаѓа така лесно. Низ тренинзите, најдобро ќе ја откријат суштината на самодисциплината, која постепено ќе ги води кон осознавањето себеси и кон нивното секојдневно опкружување.

 

Јакнење на социјализацијата

Децата полесно се запознаваат и стекнуваат нови другарчиња кога во салата за тренинг се присутни и други деца со кои делат заеднички интерес. На игралиште или во училиште децата не мора секогаш да имаат многу допирни точки. За разлика од нив, оние кои тренираат карате се во многу подобра ситуација да се запознаат меѓу себе на заедничките тренинзи. Детето разбира дека другарчето со кое тренира е личноста која му помага во тренингот, а не некој кој треба да го гледа како непријател. Сè ова во голема мера го поттикнува другарството меѓу децата.

 

Поттикнување на физичката активност

Децата сè повеќе време поминуваат седејќи пред компјутер ограничени со еднолични идеи, кои го деградираат нивниот психофизички развој. Детето кое ќе почне со физички тренинзи, што се прилично обемни кај каратето, ќе почувствува позитивна енергија од движењата кои ги прави. Што повеќе напредува од физички и технички аспект, детето сè повеќе почнува да го цени сопственото тело и здравјето. Во денешницата, кога постојат многу пороци, каратето ќе му понуди на детето начин на здрав живот, ќе го тргне од лошото влијание на улицата и ќе го насочи кон вистинскиот пат.

 

Учење за поставување и за остварување на целите 

Каратето, како и повеќето боречки вештини, е базирано на систем на вреднување преку појаси, кои во зависност од бојата го означуваат степенот на знаење на оној кој го носи. Кога вашето дете тежнее кон секој следен појас, всушност, учи вредни лекции за поставување и за постигнување на своите цели. Ова е еден од начините детето да разбере дека секој труд во животот се наградува.

 

Зголемување на самопочитувањето

Довербата во самиот себе доаѓа со вистинските достигнувања. Нивото на самопочит кај вашето дете ќе се зголемува со секој нов напредок на тренинзите и со добивање на заслужените појаси, како и со успехот на натпреварите. Децата кои имаат ниско чувство на самопочит, добиваат поголема самодоверба, како што времето на нивното занимавање со овој спорт поминува.

 

Чувство на почит кон другите

Учењето на каратето ќе развие кај вашето дете чувство за почит кон учителот и кон децата кои имаат повисоки појаси. Денешната култура не развива кај детето почитување на автортитети и постари личности. На тренинзите тоа чувство на почит ќе дојде до израз кај детето и како такво ќе се пренесе на неговото секојдневие.
 

Учење за ненасилно решавање конфликти

Погрешното гледање на каратето и на останатите боречки спортови, како нешто што промовира насилство, доаѓа од филмската продукција и од продукцијата за компјутерски видеоигри. Во основа, каратето ги учи децата на мирно и ненасилно решавање на конфликтите. Детето кое тренира карате нема да биде насилно, но ќе умее многу лесно да се одбрани од оние кои ќе ја загрозат неговата безбедност.

 

Подобрување на перцепцијата

За детето да напредува во каратето, мора да ги научи вештините на слушање и на запазување со константна концентрација во текот на целиот тренинг. Освен тоа, каратето исклучително ја развива креативноста кај детето, затоа што каратето е спорт со вистинска „уметност на движења“.

 

Развивање на чувството за тимска работа

Учењето техники, вежбањето и спаринг-партнерствата со другарчињата, напредокот и учеството на натпревари или бодрењето и навивањето за своите другарчиња од клубот, влијае кај вашето дете да добие чувство на тимска работа и припадност кон здрава спортска средина. 

 

Подобрување во другите области од животот

Предностите од тренирањето карате не се завршуваат во салата за тренирање. Самодоверба, внимание, смиреност, физичка издржливост, толеранција, креативност и уште многу други позитивни особини, вашето дете од салата за тренинг ќе ги пренесе во својот секојдневен живот. Така, ќе порасне во здрава, образoвана и стабилна личност.

 

Совет

Единствено на што треба особено да внимавате е да се информирате во кој карате клуб вашето дете ќе тренира и каков е тренерот (учителот) којшто го води тој клуб. Многу е важно тренерот пред сè да биде добар психолог, стручна, ментално и морално квалитетна личност.

 

ЕСТЕТСКО ДОЖИВУВАЊЕ ИЛИ СПОРТСКО ДЕЛУВАЊЕ. 
Несомнена е експанзијата на практикувањето разни форми на спортски активности поврзани со планините. 

Поимот „планинарство“ денес има широко значење, па можеби намерно или ненамерно се користат погрешни термини за опишување на некоја од овие активности. Планинарење, високогорство, алпинизам, спортско качување... Многу терминологии за навидум иста или слична активност.

Која е границата и моментот кога планинарењето поминува во горско качување или во алпинизам, е прашање за човекот за кого планината во сите нејзини форми е состојба, доживување и огледало на личното постоење. Потрагата по „човекот-пајак“ нè доведе до Игор Талевски – алпинист и претседател на Македонската аплинистичка федерација. Можеби најкомпетентниот кој ќе ни даде одговор на оваа дилема и, секако, ќе нè доближи многу повеќе до суштината на алпинизмот како спорт, активност и како начин на живеење.
 
Ваш аптекар: Дефинирањето на алпинизмот, единствено како спорт, е недоволно ако се земе предвид што сè е содржано во оваа активност. Која е вашата дефиниција за алпинизмот и може ли накратко на нашите читатели да им ги објасниме разликите меѓу неколкуте категории на активности поврзани со планините, како планинарење, високогорство, алпинизам?
 
Игор ТалевскиАлпинизмот за разлика од планинарењето и т.н. високогорство, што подразбира планинарење во „високи гори“ т.е. високи планини, не цели кон врвот или височината како основна инспирација, туку цели кон начинот на кој тоа качување ќе се направи, па макар врвот и не бил достигнат. Кога алпинистот набљудува некоја планина, тој во неа гледа голем број можности за истражување, а не врв или надморска височина. Тоа што е мотивација за алпинистот е да отиде во некоја од тие линии, каде што не бил никој претходно, во што помал тим, со минимална опрема, без оштетување на карпата со цел и следните кои ќе дојдат по него да имаат исто искуство како него. Во алпинизмот, пред сè е важен стилот, а не достигнувањето на врвот или надморската височина по која било цена.
 
Ваш аптекар: Откако ги расчистивме овие дилеми, да се задржиме малку повеќе на алпинизмот. Што е она што, од една страна, ќе роди љубов да се танцува на карпите, а, од друга страна, да и се напркоси на гравитацијата и да се влезе во една екстремна состојба во која и животот може да биде доведен во прашање?
 
Игор ТалевскиДве работи: љубов кон планината и суштинската, внатрешна потреба кај човекот да еволуира и да се надминува. Сè почнува од основната потреба кај човекот да сака да биде во природата, да сака да пешачи по планините, да им се радува на цвеќињата и дрвјата, да ужива во погледот кон долините, да ја сака планината со сиот свој здив. И потоа, многу природно, како и во секоја друга активност во која сме се впуштиле како луѓе, да сакаме да се надминеме, да уживаме во неа во други катчиња, каде што треба малку повеќе опрема за безбедност, треба многу повеќе тренинг за физичка и психичка подготовка итн.
 

Ваш аптекар
: Во една прилика имате споменато дека алпинистот комуницира, разговара, ја „чита“ карпата. Што точно значи ова?
 
Игор ТалевскиКога алпинистот ја гледа карпата пред себе, тој во неа гледа многу детали, кои „обичните луѓе“, колку и да ја сакаат природата и планината, не ги гледаат. Карпата преку својот релјеф, преку многуте форми во неа, на алпинистот му нуди одредени приказни, а тој со своето искуство треба да одбере една од нив. Речиси никогаш алпинистот не застанува пред невидена карпа и на неа се качува „на невидено“. Процесот е малку подолг: ја набљудува во живо или преку фотографии, ги следи тие линии кои се како исцртани пред него и тргнува во нешто што е во тој момент некаков тренинг или предизвик за него. Истата таа комуникација се случува и внатре во карпата, каде што таа нуди уште поситни такви детали и алпинистот треба да ги препознае и качувањето да има некаков природен тек.

Ваш аптекар: За многумина од нас, првата перцепција за алпинизмот е неговата „опасност“, односно екстремност. Сведоци сме на многу трагедии поврзани со алпинизмот. Колку навистина е опасен алпинизмот сам по себе, односно колку е безбеден?
 
Игор ТалевскиПрво, не би се согласил со констатацијата дека има многу трагедии во алпинизмот.Многу често мислам дека медиумите претставуваат одредена трагедија како алпинистичка, само затоа што се случила некаде во планината и/или околу некои карпи.
Второ, линиите кои се поминуваат во качувањето на карпите или мразевите, имаат прецизно зададени технички тежини. Секоја алпинистичка насока има своја „оцена“. Постои систем, скала која прецизно ги претставува тежините. „Екстремно“ е прилично слободен опис на работите гледано од надвор во спортот, а тој израз во спортот ретко се користи бидејќи секој си има некој свој „екстрем“, некоја своја горна граница.Така што, колку што човек се приближува до горната граница на денес возможното за него, секако дека станува сè поопасно, но во таа долна граница, кога се качува, на пример, некоја многу лесна насока, во убави временски услови, со добро поставена безбедност, во контролирана средина, скоро и да нема опасност, ако се одземе човечкиот фактор.
 
Ваш аптекар: Дали негогаш лично при вашите искачувања животот ви бил доведен во прашање?
 
Игор ТалевскиМислам дека не. Не можам да знам што би се случило ако сум паднел во одредено качување, поради помалку/пооддалечено поставено обезбедување или послаба поставена точка за обезбедување, бидејќи не се случил тој пад во тој момент. Исто така, не можам да знам што во релјефот на карпата додека сум качувал, ако временските услови биле поинакви, што од таму горе некаде, нешто можело да падне надолу кон мене. Или што ако заврнело порано, што ако искачувањето завршело малку подоцна во ноќта итн. Тоа би биле само претпоставки. Во секој случај, се обидувам да бидам постојано целосно фокусиран на тоа што го правам во моментот и не ги негувам овие размислувања.
 
Ваш аптекар: Често е и прашањето од каде толкава сила и ментална концентрација да се поминат сите препреки и безбедно да се стигне до целта? Потребни ли се посебни вештини, тренинзи?
 
Игор ТалевскиТренингот е многу важен, секако. На почетокот многу повеќе техника, опрема и качување – физика, а потоа сè повеќе и повеќе – психичка подготвеност. Тоа е затоа што на почетокот се качуваат лесни линии, каде што многу често, на пример, се качуваат и дечиња и таму се учат најосновните техники на движење и поставување на телото, работа со опрема, обезбедување, комуникација со партнерот итн. Потоа, ако некој сака да качува потешки линии, психичката подоготовка станува многу важна, бидејќи техниката на качување и обезбедување е иста како и за полесните работи, но кога доаѓате блиску до точка на пад или се движите во терен каде што нема можност за често и сигурно поставување на точки за обезбедување, многу е важно да знаете да се справите со вашиот ум и сите напади кои однатре ќе почнат да ви се случуваат. Сето ова, најлесно се решава со што почест престој во природа и на карпа. Колку што почесто тренингот се случува таму, толку целиот тој физички и психички момент станува многу полесен за справување.
 
Ваш аптекар:  Колку храната е важна кај алпинистите? Многу често искачувањата можат да траат и со денови. Се преспива во карпи, мразеви, висејки на некоја литица. Што е важно за еден алпинист кога зборуваме за храната? Има ли посебно мени, режими на исхрана?
 
Игор ТалевскиКако и за секој друг спортист, така и за алпинистите, исхраната е многу важна. Сепак, јас како вегетеријанец, речиси 20 години, не можам моето мени или режим на исхрана да му го наметнам на некој кој тоа не го практикува, а посебно секако не за време на некоја акција. Нема еден метод, мени или режим кој им одговара на сите. Тоа многу зависи од повеќе фактори: должина на линијата на качување и должина на престојот во карпата, надморска височина, животни навики итн. Сèтоа треба да се стави „на вага“ и за време на искачувањето да има рамнотежа помеѓу потребните хранливи намирници за снабдување со енергија и леснина во ранецот што е правопропорционално поврзана и со леснина/брзина на движење, што е многу важно.
 
 
Ваш аптекар: Опишете ни како изгледа еден појадок или вечера на карпа?
 
Игор ТалевскиВо зависност од искачувањето и пристапот кон храната во однос на должината и тежината на линијата која се качува, тоа може да се сведе од јадење на само по некој енергетски или протеински бар или гел, па сèпошаренолика сува храна и соодветен, малку пообемен оброк кој се готви во специјални горилници ако за тоа тимот има место, потреба и организирана логистика. Ова многу варира во зависност од ситуацијата и е многу личен избор.
 
 
Ваш аптекар: Кој сèможе да се занимава со оваа активност? Дали е само за посебно храбрите, авантуристите, трагачите по недопреното или? Има ли возрасна граница?
 
Игор ТалевскиСекој кој е силно вљубен во природата и планините и кој ќе ги почитува кога тие ќе стават некаква граница пред него, а тој нема да се обиде да ја помине на секаков можен начин за да ја „освои“, можат да се занимаваат со оваа активност. Дали е за храбрите? Да, алпинизмот е за тие кои храбро можат да донесат одлука да се повлечат кога тоа ќе треба да се направи. Дали е за авантуристите? Да, за авантуристите кои, би парафразирал едни колеги од Бугарија, ќе увидат дека и 3000 мнв се 8000 мнв! Дали е за трагачите по недопреното? Да, за трагачите по недопреното внатре во нас, радувајќи му се, уживајќи и почитувајќи го недопреното во природата околу нас! Оваа активност е за секој кој има голема почит кон планините и сака да се надминува на прилично фер начин, не спуштајќи ги нив на негово ниво, туку кревајќи се за да ги достигне.

Нема возрасна граница: од аспект на долна граница, може да се почне со качување уште на најрана возраст, па полека да се влегува во алпинизмот и неговата суштина, а од аспект на горна граница, сведоци сме на добитници на признанија за сериозни алпинистички достигнувања и во највисоките планини и кај колеги кои се и во шестата деценија од својот живот.
 
 
Ваш аптекар: Во последно време се има чувство дека имаме експанзија и помасовно практикување активност на планина и непристапни места. Колку во Македонија кај младите има интерес да се биде алпинист, во вистинска смисла на зборот?
 
Игор ТалевскиСè повеќе луѓе, млади и стари, покажуваат интерес дека сакаат да качуваат и секако, меѓу нив има и такви кои сакаат да станат алпинисти во вистинска смисла на зборот, со сите тие филозофии околу тоа дека „патот е поважен од целта“. :) Има и такви, кои едноставно само сакаат да станат фејсбук алпинисти и херои, но тоа веројатно го има во секое поле на делување денес, а и не само кај нас. Тоа што според мене, сепак, е најважно и нешто за што треба повеќе и почесто да се зборува во заедницата, нешто на што треба сериозно да му се обрати внимание е тоа дека сите тие сакаат тоа да им биде инстант искуство, „фаст фуд“, а така не оди. Во овој спорт, многу повеќе од други, темелно граденото искуство е многу важно, бидејќи сепак без тоа, последиците по здравјето можат да бидат многу сериозни, а планините од друга страна, пак, нема да избегаат. Многу ми е чудно како луѓето денес многу лесно прифаќаат да бидат водени, да бидат клиенти и да зависат од некој друг, наместо да посветат малку повеќе внимание на себе и да израснат во самостојни качувачи, подготвени да се справат и да учат како да си помогнат самите на себе во која било ситуација.
 
Ваш аптекар: Дали сметате дека располагаме и со доволно стручни лица, клубови и инструктори кои своите вештини и искуства ќе ги пренесат на младите генерации?
 
Игор ТалевскиВо овој момент, чувствувам дека недостасува квантитет на луѓе кои можат да посветат соодветно време: како на почетници, така и на колеги кои треба да бидат дообучени, но работиме на тоа. Квалитет, секако, не недостасува! Бројот на луѓе заинтересирани да почнат да го работат овој спорт, а секако и да продолжат да растат во него, расте секојдневно и се надевам дека ќе имаме капацитет да се организираме и да одговориме соодветно.
 
 
Ваш аптекар: Покрај екстремен, алпинизмот важи и за „скап“ спорт. Ако велиме дека животот ни виси на јаже, колку опремата е важен дел и дали епитетот „скапа активност“ е издржан?
 
Игор ТалевскиОпремата е скапа, но тоа не треба никого да го одврати. Ова не е спорт „за елитите“. Со зачленувањето во некој од алпинистичките клубови, во огромна мера тој финансиски товар се олеснува, бидејќи клубовите можат да помогнат, како со колективната опрема која е потребна за тренинзите и искачувањата, така и со покривање на дел од потребната лична опрема. Така што, да, ако се гледа бројот т.е.  цената на сета потребна опрема сама по себе како број, износот е голем, но за среќа низ годините во клубовите се има акумулирано опрема која му се става на располагање на членството и инвестициите не се страшни. Понатаму, повторно заеднички, колективно, таа опрема членовите си ја обновуваат.
 
Ваш аптекар: Се чини дека локалитетот Mатка е домот за сите aлпинисти. Колку Mакедонија е атрактивна и географски е плодна со локации за љубителите на карпите?
 
Игор ТалевскиНа Матка сме се навикнале некако со децении многу често да организираме широк спектар на активности: од реализација на различни тренинзи и подготовки, испити за алпиниситички звања, работа со почетници итн. Но, во Македонија има убава понуда на локации кои во моментов се работат сèповеќе и нови кои допрва треба „да се откријат“: карпите околу Демир Капија, амфитеатарот под Солунска Глава, карпите околу Прилеп, Штип, Маврово, Охрид, качување на мраз во близината на Патишка Река, по долината на Радика, кулоари на Лешница и многу, многу други локалитети и можности. Мислам дека и покрај тоа што Македонија е мала земја, таа има и тоа како што да понуди и тоа на дофат до сите нас. А веќе сèповеќе станува и атрактивна и за алпинисти и од други земји, кои со својата посета и движење и енергија, дополнително ќе придонесат како во популаризацијата на овој спорт кај нас, но секако и во развојот на туризмот во сите овие региони.
 
Ваш аптекар: Ваша препорака или совет за нашите читатели?
 
Игор ТалевскиСекој кој барем малку чувствува потреба да ги истражува планините во нивните тајни катчиња, да не остави тоа да се случува на импровизиран начин и да учи од некој кој „има искуство“, туку веднаш да се обрати во клубовите при Македонската алпинистичка федерација, за да добие соодветна обука, за техника за качување, ракување со опрема итн.
 

ПИЛАТЕС


 
Во пилатесот секоја вежба мора да биде природна, како и сите останати активности на човекот во секојдневниот живот.
 
Зошто пилатес?

Целта на пилатесот е да се координираат умот, телото и духот. Пилатесот ги подобрува флексибилноста и движењето на телото преку истакнување на правилното дишење и практикување на мирни и урамнотежени вежби. Акцентотне се става на квантитетот,туку на квалитетотво повторувањето на вежбите. На тој начин,се формираат мускули во кои е сконцентрирана сила,а не маса. Во тоа е и клучната разлика помеѓу пилатесот и другите техники за градење мускулна маса.
Пилатес вежбите го релаксираат човековиот ум, го намалуваат стресот и влијаат во нормализација на крвниот притисок. По еден пилатес тренинг се чувствувате одморени, релаксирани и вашето тело не е преморено, туку  подготвено да продолжи со преостанатите обврски.
 
Без оглед на мнозинство различни пристапи и стотина варијации на поединечни вежби, пилатесот е единствен во тоа што може да се вежба насекаде каде што може да се постави простиркаили подлога за вежбање. Со текот на времето,овиевежбипочнале да се комбинираат исо вклучување реквизити.Вежбитесе изведуваат и со тегови,пилатес топки, растегливи ленти, мали топчиња, еластични траки, хулахопи сл.
 
Кому се препорачува?

Пилатес методот е неагресивен и неговата примарна цел е да го обликува телото, да воспостави правилно држење на телото и нèучи на правилно дишење и опуштање.

Наменет е за сите возрасти без оглед на степенот на телесна подготовка (деца, трудници, рекреативци, спортисти, повозрасни лица).
Сепак, ако постои какво било оштетување или деформација на ‘рбетот, пред да се започне со вежби, потребен е совет од лекар, кој ќе процени дали воопшто може да се применува пилатесот или да посочи кои вежби се дозволени.
 

Што е потребно за да започнете со пилатес?

За почеток, доволна е само ЖЕЛБА. Можете да почнете во кое било пилатес студио или, пак, да вежбате во својот дом со користење видео водичи со пилатес вежби. 

Предности на пилатесот: 
1. Подобрено држење на телото

Сите вежби што ги извршувате на часовите по пилатес промовираат правилно скелетно усогласување. Освен тоа, тие ги зајакнуваат мускулите кои се одговорни за доброто држење на телото.
Доброто држење на телото што го добивате од пилатесот, ви овозможува да се движите послободно, да дишете полесно и да ги избегнувате здравствените компликации, како што се слаба циркулација на крвта, болки во грбот, болка во вратот и други проблеми со грбот. 

2. Подобра рамнотежа

 
Дополнителна придобивка на пилатесот е тоа што многу од вежбите ја зголемуваат рамнотежата.
Оваа подобрена рамнотежа има многу практични придобивки во вашиот секојдневен живот и ви помага подобро да ги координирате вашите движења, го намалува ризикот од паѓање, ве прави поагилни.

 
 
3. Намален ризик од повреда

Како што споменавме погоре, пилатесoт прави одлична работа за подобрување на вашата положба и зајакнување на мускулите. Исто така, ги зајакнува зглобовите и ја подобрува флексибилноста. Оваа подобрена физичка состојба придонесува за многу помала веројатност да се повредите и за време на вежбањето и генерално.
 
4. Зголемена сила

Пилатесот ги зајакнува сите мускули во вашето тело со помош на комбинација на динамични и статични вежби. Структурата на пилатес вежбите, исто така, гарантира дека сите мускули во вашето тело се насочени и дека ниедна група мускули не се игнорира. Најдобриот дел е тоа што пилатесот развива функционална сила и издржливост што може да се примени во секојдневниот живот.


5. Подобрена стабилност на `рбетот

Еден од шесте принципи на пилатес е центрирање. Овој принцип наведува дека силата треба да се насочи однатре и дека секое движење треба да започне од 'рбетот и да тече кон екстремитетите. Изведувањето на движењата на овој начин ги зајакнува внатрешните мускули во стомакот, долниот дел од грбот и карлицата, обезбедувајќи стабилност на целото тело.


6. Подобрена флексибилност

Како што веќе рековме, пилатес вежбите вклучуваат бројни динамични движења.
Овие движења нежно се протегаат и ги истегнуваат мускулите, а, исто така, го зголемуваат опсегот на движење во зглобовите, што на крајот ја зголемува целокупната флексибилност.
Оваа подобрена флексибилност има голем број поврзани здравствени придобивки, кои вклучуваат намалена болка во мускулите, зголемен проток на крв, намален ризик од повреда и многу повеќе.



7. Подобра крвна слика
Пилатесот ја подобрува крвната слика на три главни начини.

Прво, подобрената положба и флексибилност што доаѓаат со редовно практикување на пилатес ја стимулира циркулацијата.
Второ, намалениот стрес што ќе го искусите како резултат на пилатесот, ќе ви помогне да го намалите крвниот притисок.
Конечно, контролираните техники на дишење кои се дел од пилатесот, осигуруваат дека вашата крв е целосно оксигенирана.

8. Зголемена ментална способност
 
Два од главните принципа на пилатесот се: дишење и концентрација, и овие два принципа помагаат да се развие ментален фокус.
 
Оваа подобрена ментална способност има бројни придобивки кои вклучуваат намалени нивоа на стрес, зголемена среќа и многу повеќе.
 

9. Поголема издржливост
 
Една крајна придобивка на пилатесот е тоа што ја подобрува вашата издржливост. Традиционалниот тренинг за сила, обично, вклучува подигнување големи тежини за кратки временски периоди. Меѓутоа, пилатесот вклучува последователни вежби кои постојано ги растегнуваат вашите мускули и ја градат својата издржливост. Оваа подобрена издржливост има позитивен ефект врз целокупните нивоа на енергија и ви овозможува да вежбате со поголем интензитет.

 
ПИЛАТЕСОТ И ДЕЦАТА

Кога станува збор за припадниците на оваа спортска култура, обично се мисли на возрасните луѓе. Кај децата, пилатесот, поради некоја причина и не е така многу популарен. Но, пилатес вежбите имаат позитивен ефект во развојот на секое дете, и тоа како на неговиот нервен, така и на неговиот мускулно-скелетен систем и во формирањето на неговите внатрешните органи.

Ако се размислува за здрава иднина на младите, посебно треба да се обрне внимание на пилатес вежбите. Пилатес вежбите помагаат во физичкиот развој на детето, неговото држење, ги зајакнуваат зглобовите и лигаментите и имаат корисен ефект врз развојот на мускулниот систем на секое дете во раст. Секое движење во оваа техника се извршува полека, без непотребен стрес, зголемен притисок, така што не постои опасност од истегнувања. Постепено, со текот на вежбањето, се формира „силен“ костур на флексибилни и еластични мускули.

Сите вежби се изведуваат смирено. Децата во текот на вежбите се учат на правилно дишење, а, исто така, се подобрува и нивната концентрација. Сите знаеме дека правилното дишење ја нормализира циркулацијата на крвта, што доведува до постојан доток на телото со кислород, а тоа има позитивно влијание врз менталните способности на едно дете, како и подобрување на неговите општи способности.

Пилатесот влијае на физичкиот, менталниот и психичкиот развој на децата. Со примена на пилатес вежбите кај децата, се подобрува нивната сила, издржливост, нивните перфоманси, флексибилност, се развива способноста за одржување на рамнотежа и координација на движењата. Покрај тоа, секој спорт го подига духот на детето и го прави весело и секогаш отворено за разговор.

Децата треба да се учат дека спортот е игра, како и секоја друга игра.

Анка Гаџоска-Ингилизовска– инструктор и тренер (пилатес, зумба, обичен аеробик, степ аеробик, кик аеробик)
  
 

Трчањето на долги патекие своевиден предизвик не само за рекреативците кои се впуштиле во една ваква авантура на себенадминување туку и за професионалците кои едноставно живеат со ваквите трки. Се има впечаток дека целата концентрација на активности е сведена на припремите за тоа како да се совлада оваа километарска бариера. Сепак подеднаквоо е важно и како ке го одмориме и рехабилитираме телото по една ваква исцрпувачка битка.

За тоа како да се прилагодите и како да се избегнат евентуални последици или повреди по трчањето, дознајте од препораките  на  нашиот репрезентативец и повекекратен атлетски шампион Кокан Ајановски

Се она што треба да се направи кога ќе заврши еден маратон исто така подеднакво е важно да се применува и додека трае целиот процес на подготовките. Здрава исхрана и соодветни додатоци во исхраната, посета на спа центар и масажа одлично ќе придонесат за побрзо опоравување.

Откако ке се помине целта
 
Непосредно по завршување на маратонот (ова важи и за секој тренинг) од огромна важност е да се има урамнотежен, високо нутритивен оброк. Јас секогаш по трка или тренинг, во првиот час од завршувањето, најпрвин  пијам изотоничен хидрациски раствор а веднаш потоа и протеински шејк. 2 или 3 часа подоцна јадам традиционален здрав оброк богат со протеини. Секогаш кога сум во можност на денот на трката, посетувам парна бања и сауна,за на крај да завршам со масажа. Ова е одличен метод за брзо опоравување и што побрзо враќање на телото во нормала по завршувањето на исцрпувачкиот маратон.

На мускулатурата и се потребни околу две недели да се рехабилитира после напорот од долготрајното трчање. Оксидативните оштетувања на ниво на клетки бараат нешто помалку време - од седум до десет дена


Кога да се продолжи со тренинзи и трки

Какво искуство имаме од претходно со трчањето и која била моменталната подготвеност во голема мера ќе зависи кога ќе биде и првиот тренинг по маратонот. Исто така е важно кои се нашите следни цели, за да може се тоа да се вклопи во нова целина која ќе донесе успех. Моето искуство кажува дека 5 до 7 дена ми се доволни за да почнам повторно да тренирам и обично маратонската трка ми е последна во планот на трки, па некогаш по истрчување на 42км правам пауза и до 2 недели. Ова,се разбира,се однесува ако сум дал максимум на трката,а ако 42км е дел од тренинг подготовките,тогаш 1 ден одмор и продолжуваме пак со остатокот од тренинзите. Првиот тренинг по маратонот најчесто ми е 10-тина км лесно растрчување.
 
Воспаленија и болки

Воспаленија и болки во мускулите, може да се избегнат ако тренираме правилно и мудро, ако редовно јадеме здрава исхрана,ако имаме соодветен одмор и ако повремено имаме масажи и сме дел од некој спа центар. Но, доколку сепак се случат некои воспаленија и болки во мускулите, третирање со соодветни креми и масти,како и специфична масажа многу ќе помогне за се да биде повторно во ред.
 
Бидете константнтни и секогаш имајте сопствена цел!

Целтасекогаш е да се спречи,наместо да се лекува. Затоа сите претходно дадени препораки и совети најдобро е  да ги применуваме секој ден и на тој начин секогаш ќе бидеме во посакуваната форма,а непријатностите ќе бидат сведени на минимум.
Според мене, најтешкиот дел од трчањето како индивидуален спорт е да се биде континуираново ТОП форма,а тоа е можно само доколкусме здрави и немаме повреди кои ќе не оддалечат од нашата цел!


Кокан Ајановски,
24 пати шампион на Македонија во различни атлетски дисциплини
www.skolazatrcanje.mk
NRC - Nike+ Run Club
Nike Школата за трчање

На неколку чекори сме од годинашното издание на Скопски маратон. Манифестација која започна скромно за да прерасне во своевиден нацонален настан или во најмасовен спортски собир со присуство на врвни спортисти и атлети од цел свет.
Она што е за почит е дека манифестацијата станува сè помасовна со присуство на ентузијасти и аматери кои излегуваат на мегдан низ скопските улици, но на еден поинаков начин. Мегдан со времето или со самите себе?
Сепак, да се истрача еден маратон значи едно поинакво искуство. Искуство не само на трчање, туку и  искуство на страдање, физичка болка, внатрешна битка, радост, среќа и себенаоѓање.

Дали е возможно секој од нас да истрча еден маратон и како да се подготви?

Епско прашање за секој кој донел одлука на преобразба и одлучил да се впушти во авантурата наречена маратон. Ние, пак, се впуштивме во потрага по човекот кој можеби го знае одговорот. Искрено, имавме среќа, а и не беше многу тешко да ја најдеме вистинската личност. Не е професионален спортист, но е повеќе од тоа. Се чини дека е најкомпетентен да нè упати во тајните на маратонското трчање. Човекот кој истрчал повеќе маратони, ултрамаратони, носител на Гинисов рекорд... Човекот со многу километри под неговите нозе и за многумина македонска аматерска атлетска икона – Александар Чекоров.

Ваш аптекар: Што е Александар? Тркач, маратонец, трагач или нешто повеќе од сето ова?

Александар Чекоров: Се гледам себеси најмногу како трагач по личното исполнување и среќа. Трчањето на долги стази е само производ од оваа потрага. Имав големасреќа да чујам за медитацијата и  исто така, да почнам да ја практикувам. Сè понатаму е резултат на моето занимавање со медитацијата. Таа ме инспирира и ми овозможува на различни начини надворешно и внатрешно да се исполнам и реализирам.

Ваш аптекар:Кога и како се роди љубовта за трчањето на долги стази?

Александар Чекоров: Воопшто, љубовта за трчањето се роди во 1993/1994 година кога започнав да практикувам техники за медитација на срцето и да бидам инспириран од големиот хуманист, миротворец, спортист и учител по медитација Шри Чинмој. Медитацијата ми помагаше во трчањето и трчањето ми помагаше во медитацијатa. Понекогаш самото трчање беше медитација, доживување чувство на неизмерна радост во срцето, смиреност во умот, наплив на огромна енергија и во исто време осознавање на себеси, фактот дека ние самите си ги поставуваме и ги поместуваме нашите граници со умот. Колку подолги беа трките, толку тие искуства беа подолги, подлабоки, поисполнувачки, попреобразувачки.

Ваш аптекар: Што е тоа што мотивира за една ваква себеисцрпувачка битка?

Александар Чекоров: Радоста која ќе ја доживеете по секое себенадминување и сознанието дека можете уште повеќе, уште побрзо, е многу голема. Секоја победа над самиот себе ве исполнува.

 Ваш аптекар: Кој е првиот маратон што го истрчал Александар? 

Александар Чекоров: Тоа беше еден неофицијален маратон во Градскиот парк во Скопје, мислам дека беше во 1995 година каде заедно со неколку мои блиски пријатели решивме да истрчаме маратон. Инаку, прв официјален маратон мислам дека ми беше оној истрчан во Ниш, во јануари 1996 година.

Ваш аптекар: Каде сè и на кои познати светски маратонски манифестации си учествувал?

АлександарЧекоров: Сум ги трчал маратоните во Рим, Њујорк, Белград, Будимпешта, Ниш, Пловдив  итн.

Ваш аптекар: Сте трчале и неколку ултрамаратони. Се чини дека сте единствениот Македонец кој трчал на трката од 10 дена. Од каде ваква идеја? Кажете ни нешто за ова искуство.

Александар Чекоров: Да, веднаш по првите истрчани маратони (42.2 км) добив желба да пробам нешто повеќе од ова. Во тој период, во Белград се одржа првиот ултрамаратон на Балканот, 12-часовната трка. Таму за првпат трчав на трката на 12 часа и истрчав 100 км, и тоа е првпат Македонец да истрча 100 км. Потоа, следеа поголеми предизвици, како 24-часовна трка, па 6-дневна и на крај 10-дневната трка, каде засега сум единствен од РМ кој ја има истрчано со постигнати 890 км. Моето искуство по секоја долга трка беше дека знаев дека можам уште повеќе или уште побрзо. Таквото искуство ме тераше да барам нешто уште подолго и така дојдоа следните трки. Mногу ми помогна што веќе практикував медитација и знаев како да влезам внатре во себе, како да ја најдам внатре во моето срце потребната инспирација, енергија, верба, волја да се издржи. Кога ќе направите силен внатрешен контакт, ќе видите дека вашата душа е најмоќното нешто и само се препуштате на неа и таа продолжува да трча низ вас.

Ваш аптекар: Дали секој може да истрча маратон?

Александар Чекоров: Да, секако дека може. Потребна е само решеност, силна верба во себе и секако, подготовки.
 

Ваш аптекар: Какви подготовки се потребни? Колку долго и на што е потребно да се обрне внимание?

 Александар Чекоров: Потребно е да се навикне телото на подолготрајни напори. Секако, ова оди постепено. Потребно е неколкупати во неделата да се трча со пауза меѓу деновите за да има време да се одмори телото. Постепено треба на 2 недели да се зголемува должината на најдолгиот тренинг по 2 км, и така, за неколку месеци ќе се подготви телото за 42 км. Секако, и опремата е важна. Треба да се имаат добри, удобни и меки патики, да се трча исправено и тоа би било накратко. За околу 6 месеци, со соодветна програма за трчање, верувам дека може било кој, кој дотогаш воопшто не трчал, да истрча маратон.

Ваш аптекар: Колку е важна храната за вакви трки?

Александар Чекоров: Маратонот е еден мозаик и треба повеќе работи да се склопат за што полесно да се истрча. Една од нив е храната. Се препорачуваат сложени јаглехидрати да се јадат пред самата трка, како и за време на неделата претходно. Исто така, важно е и консумирањето течности за време на самиот маратон. Може да се користат и разни енергетски гелови за време на маратонот кои значително помагаат во дотурот на енергија кога нaјмногу е потребна. Од мое лично искуство, сепак, најважна е менталната подготвеност и решеноста да се истрае во подвигот, бидејќи маратонот е подвиг.

Ваш аптекар: За крај, Вие сте носител на интересен Гинисов рекорд во 24-часовно туркање возило во пар. Минатата година Скопскиот маратон го „искокавте“ со јаже. Што е следно и што да очекуваме од Александар?

Александар Чекоров: Да, во декември 2014 година заедно со Александар Смилков го срушивме Гинисиовиот рекорд во 24-часовно туркање автомобил во пар. Точно е и дека лани на Скопскиот маратон за првпат истрчав маратон со прескокнување на јаже. Во периодов решив да се вратам малку повеќе на маратонското трчање, така што засега тоа ќе биде мојот фокус. Доколку одвнатре почувствувам инспирација и добијам некоја нова идеја, секако, ќе се обидам да ја реализирам. 

 

Куглањето слично како пешачењето е анаеробна активност. Наменето за сите без ограничување на годините и полот. Погодно е за поединци, како и за групи. Може да биде идеално за активна семејна забава.



Моќна социјална алатка

Освен подобрување на здравјето и подобра телесна подготвеност, оваа физичка активност има изразени социјални придобивки, носи нови пријателства и дружења, поттикнува и учи на подобра социјализација, го развива тимскиот дух и е идеална за семејно дружење и забава. Куглањето е еден од ретките спортови во кој може да учествуваатсите од 7 до 77 години.

Децата и куглањето

Куглањето несомнено е спорт во кој децата може да бидат максимално вклучени во играта. За разлика од многуте актуелни спортови како фудбал или кошарка каде децата можат да абсорбираат доза на агресија, незадоволство или инфериорност, куглањето нуди целосна слобода и учество  на детето без никакви ограничувања. Учеството на целото семејсто може да биде дополнителен мотив за целосно уживање.

Забава за добро расположение

Недостатокот од физичка активност комбинирана со  динамиката на урбаниот живот, афинитетите кон брзата храна, се идеални предуслови за кумулација на стрес и манифестација на емотивен и физички дискомфорт. Анксиозост, депресија, зголемена телесна тежина.... Изборот на куглањето, како забава и рекреација, значителноможе да помогне  да го подобрите вашиот социјален, емотивен  живот, како и да го подобрите квалитетот на телесното здравје.  Куглањето е друштвен спорт,  па дружењето е неизбежно. Ова е посебно корисно за лицата кои живеат сами и за лицата кои се занимавват со стресни професии.  
Многу често куглањето е антистрес забава за колеги чиј рабтоен ден завршува со партија опуштено куглање.

Корисен совет

Како и кај секој спорт и во куглањето се можни повреди. кратко загревање со лесни кружни движења на рацете и зглобовите  пред почеток на партијата куглање ќе помогнат да се избегнат евентуални повреди

 

За Нас

Ваш Аптекар, наменето да ги задоволи вашите потреби за квалитетни информации во врска со употребата на лековите и другите средства кои ги земате во аптеките. Ние се грижиме за вашето здравје и ќе ви обезбедиме интересни содржини кои директно ќе влијаат врз вашиот приод кон лекувањето и начинот на живот воопшто.

Следете не на Facebook

Newsletter

Внесете ја вашата е-пошта и навремено дознајте за сите новости и информации поврзани со Ваш Аптекар.