Чичоката (Heliantus tuberosus) е лековита билка, многу слична на сончогледот, со убав жолт цвет и со стебло кое може да израсне и преку 2 метра височина. Претставува повеќегодишно растение со добро развиен корен во облик на кртола, поради што е позната и како див компир. За разлика од компирот кој содржи скроб, чичоката е богата со инулин кој има улога да го регулира нивото на шеќерот во крвта, поради што е одлична намирница за дијабетичари.

 

Сè почесто чичоката станува задолжителна тема кога станува збор за здрава храна и за здрави и корисни намирници, кои треба да бидат дел од нашето мени.

 

Ризница на витамини, минерали и олигоелементи

Покрај големата нутритивна вредност, чичоката се карактеризира со тоа што има ниска енергетска вредност и богатство од витамини и минерали. Таа е добар извор на калциум и фосфор поради што е корисна во состојби за контрола на крвниот притисок, правилна работа на мускулите и срцето. Покрај ова, чичоката содржи значајни концентрации на магнезиум, железо, витамини од групата Б, витамин Ц, витамин Д и провитамин А. Дополнително, чичоката е извор на есенцијални аминокиселини кои организмот не е во состојба сам да ги синтетизира.

 

Чудотворен инулин
 

Инулинот е главната состојка на чичоката. Пробиотик кој го стимулира развитокот на добрите бактерии кои имаат благотворно дејство во нашиот организам и ги уништува и го спречува развојот на штетните микроорганизми во дигестивниот систем. Дополнително, придонесува за нормална дигестија и проблеми поврзани со опстипација, а позитивно влијае и на јакнење на имунолошкиот систем.

Покрај ова, инулинот го нормализира нивото на триглицериди и холестерол во крвта, а на тој начин и помага во превенција од кардиоваскуларни заболувања. Она што ја чини посебна е што е одличен избор на храна за лица со дијабетес и е здрава замена за компирот. Може да се консумира во неограничени количества бидејќи го намалува нивото на шеќерот во крвта. 

 

Во исхраната
 

Во исхраната може да се консумира сурова, тенко изрендана и зачинета како салата во комбинација со друг зеленчук. Како прилог на јадењата, се користи варена или печена како компир. Може да се користи и во облик на брашно за изработка на леб.

Лесно е достапна и може да се најде на нашите зелени пазари. Во некои земји е многу застапена во исхраната, но не заради тренд или хит во кулинарството, туку токму заради здравствените придобивки.

 

Салата од чичока

 

Состојки:

200 г чичока 

200 г црвена зелка

1 морков

магдонос

сол, маслиново масло, лимонов сок/балсамиран оцет

 

Подготовка:

Состојките се рендаат, се мешаат со зачините и добро е пред консумирање да отстои неколку минути на ладно во фрижидер.

 

ИМЕЛА

Уште од многу одамна, белата имела се споменува во многу нордиски и келтски легенди. Таа за некои народи претставувала лек за сè, а за некои и божествено растение. Античките народи ја користеле како лек за многу болести. Била признаена и користена и од познатите исцелители како Хипократ и Рудолф Штајнер.

 

Белата имела (Viscum album fam. Loranthaceae) e мала, зелена и грмушеста, висока до 1 м, а живее како полупаразит на разни листопадни дрвја, ели, борови. Лисјата на имелата се дебели, кожести, зелено-жолти, додека стеблото е дрвенесто зелено-жолто, заоблено. Плодот е белузлава или провидна, тркалезна сочна бобинка којашто е полна со слузава леплива маса. Цвета од март до мај, а плодовите созреваат од август до ноември. Како активен дел од растението се користат лисјата и младите гранки кои содржат алкалоид вискотоксин, инозитол, флавонски хетерозиди, восок, слуз, холин и други состојки. Хемискиот состав и лековитоста зависат и од дрвото-домаќин на коешто живее имелата.

 

Медицинска примена
 

Под дејство на активните состојки кои ги има, влијае на нормализирање на метаболизмот на целиот организам. Има значаен ефект за регулација на крвниот притисок и за смирување на т.н. „нервозно срце“. Сите симптоми кои настануваат како резултат на високиот крвен притисок, како што се  нагол прилив на крв во главата, вртоглавица, зуење во ушите и нарушување на видот, може да се ублажат или да се отстранат со употреба на имелата.
 

Хипотензивното дејство на имелата варира и е во директна зависност од домаќинот на којшто живее. Најизразено е кога живее на круша, а помалку изразено е на јаболка. Белата имела ги намалува холестеролот и триглицеридите во крвта. Има поволно дејство врз функцијата на жлездите, и е одлично средство за поттикнување на метаболизмот. Делува позитивно врз работата на панкреасот, па со редовна консумација на чај од имела кај дијабетичарите може да се очекува  намалување нивото на шеќерот во крвта. И жените треба да пијат чај од имела, особено тие кои се наоѓаат во преодни години, имаат проблеми со циркулацијата, чувствуваат забрзана работа на срцето, чести напади на топлина, тешко дишење, нарушување на менструалиот циклус и сл. Оваа билка помага и при неплодност, а студиите покажуваат дека го подобрува либидото и помага при ерективна дисфункција. Поради пектините кои ги има, има цитотоксичен ефект, односно го спречува понатамошниот раст на клетките на туморот. Го зајакнува имунолошкиот систем и ги намалува несаканите ефекти од хемотерапијата. Екстрактите од имела може да бидат корисни и за заболените од СИДА, бидејќи ги спречуваат секундарните болести кои се појавуваат како последица на оваа болест.

 

Во комбинација со други лековити билки
 

Имелата може да се употребува сама или во комбинација со други лековити билки со слични дејства. Мешавината од бела имела, глог, корен од валеријана, матичина и коњско опавче се препорачува за намалување на крвниот притисок, за намалување на едеми и а подобрување на работата на срцето. Во комбинација со лист од бреза и од коњско опавче, имелата се препорачува кај лица со хроничен нефритис, кој може да биде проследен со хипертензија.

 

Мерки на претпазливост

 


 

Бобинките се користат за надворешна употреба и не се земаат орално бидејќи се токсични. Од нив може да се приготвуваат масти, тинктури, облоги и сл. Имелата не се препорачува кај бремени жени и кај доилки и не треба да се користи заедно со други лекови за срце. Во лекувањето не смее да се користи имела од даб, бидејќи е токсична, а се препознава по жолтите бобинки.

 

Чај од имела

Полна лажица лисја и гранчиња од бела имела се ставаат во шолја и се преливаат со 2 дл вода. Се остава преку ноќ. Наутро, чајот се загрева, се процедува и се пие.

 

Воден екстракт

Лажица прав од имела се меша во 2 дл вода. Се остава да отстои 4 часа, потоа се процедува. Се пие 1 дл наутро и навечер. Правот се добива така што сувите лисја се мелат и се толчат, додека не се добие прав, а потоа се чува во херметички затворен сад.

 

Тинктура од имела

200 г лисја од имела се ситнат, се преливаат со 1 л ракија, се оставаат да стојат 3 недели, а потоа се процедува.

Се зема по една лажичка тинктура со 2 дл течност по избор, два до три пати на ден.

 

Исклучително лековита и корисна билка, меѓу народот позната и како „плод на иднината“ бидејќи има многукратно позитивно дејство врз човековиот организам. Аронијата може да се нарече и овошје „сè во едно“бидејќи е вистинска ризница на биолошки активни состојки, есенцијални витамини – Ц, А, Е, Б1, Б2, Б3, Б5, Б6, Б9, минерали – цинк, железо, калиум, калциум, манган, фосфор и јод, антоцијани, проантоцијани и биофлавоноиди.  


Дава сила, издржливост и го зајакнува  организмот. Таа е супер овошје, кое и кога сте здрави, ќе ви помогне да го прочистите вашиот организам, да ги отстраните симптомите на замор и да се чувствувате здраво и полни со енергија. Аронијата е листопадна грмушка која потекнува од Северна Америка. Плодовите остануваат на самата грмушка, не паѓаат и не се оштетуваат. Успева на сите видови почва, а единственото нешто што не го поднесува е суша. Отпорна е на штетници и затоа не е потребно да се употребуваат пестициди за нејзина заштита. Поради тоа, се смета за 100 % еколошка билка.

 

Како и сите овошја и зеленчуци, најдобро е да се консумира сурова, бидејќи на тој начин лековитите супстанции се во највисоки концентрации. Се користи за приготвување сок, мармалад и џем, а, исто така, за чај и за компот.

За да се искористат сите бенефити, доволно е да се консумираат 200-300 г свежи бобинки дневно, или во зависност од големината на плодовите: 20-30 бобинки. 

 

Лековити својства

 

Лековитите ефекти на аронијата се многукратни и во моментот се едни од најпроучуваните ширум светот. 

 

Jа подобрува циркулацијата и ги зајакнува крвните садови
 

Бобинките на аронијата се познати по тоа што ја подобруваат циркулацијата на крвта, ги зајакнуваат крвните садови и го намалуваат ризикот од срцеви болести. Слобдните радикали се причина за бројни болести, а аронијата може да го спречи нивното создавање и, на тој начин, да се превенираат кардиоваскуларни заболувања. 

Зрелите плодови на аронијата содржат големо количество феноли, кои ги дезинфицираат крвотокот и телото, го забрзуваат заздравувањето на раните, ги отстрануваат отровите од телото, намалуваат воспаленија и ја подобруваат еластичноста на крвните садови. Аронијата помага во одржувањто на нормален крвен притисок, држејќи го подалеку од „опасната зона“. 

 

Еден од најдобрите антиоксиданти

Бобинките на аронијата имаат најголема концентрација на антиоксиданти од кое било друго овошје во светот. Антиоксидантските својства можат да се препишат на фенолните соединенија присутни во аронијата, како и на високите концентрации на витаминот Ц кој, исто така, има многу важна улога. Вака „набилдана“ со  антиоксиданти, аронијата успешно се справува со слободните радикали низ целото тело, а ефектите се видливи со подобрување на општото здравје. Освен тоа, антиоксидантите го штитат организмот и од дегенеративни болести, како канцер и болести на срце, а, исто така, и го забавуваат и стареењето.

 

За здрав уринарен тракт

Уште една голема предност на оваа супер храна е одржувањето на здрав уринарен тракт. Милиони луѓе низ целиот свет секојдневно се соочуваат  со инфекции на уринарниот тракт, во кои еден од најчестите причинители е бактеријата Ешерихија коли (Еscherichia coli). Најчести симптоми се чувство или потреба за постојано мокрење, болки при мокрењето и матна урина. 

Познато е дека брусницата е многу добра во борбата против инфекции на уринарните патишта, но студиите покажуваат дека бобинките од аронија се пет до десет пати  поефикасни, поради високата доза на кинична кислеина, која е одговорна за спречување на инфекциите на уринарниот тракт. 

 

Аронија против канцер

Консумирањето на ова овошје, генерално, е еден од најдобрите совети за луѓето кои се во потрага по храна која може да го намали ризикот за развој на канцер. 

Во 2003 година, со студија е потврдено дека аронијата овозможува природна одбрана во борба против рак на дебелото црево, бидејќи содржи антиоксиданти кои играат многу важна улога против канцерогените клетки.

 

Ги заштитува очите

Поради значителната содржина на каротин во својот состав, аронијата, исто така, е и познат чувар на видот и ги штити клетките од оштетувања и од појава на катаракта.

Дополнително, содржи и флавоноиди, како лутеин и зеаксантин, кои ги чуваат очите од макуларни нарушувања карактеристични за повозрасната популација.

 

Го подобрува варењето на храната

 

Аронијата е добар извор на диететски влакна, кои се неопходни да се внесуваат со исханата и се поврзани со бројни здравствени придобивки. Особено се важни за  редовни столици, правилна работа на дебелото црево, пониски нивоа на холестерол и за регулирање на телесна тежина (во комбинација со вежбање и со генерално здрави диети).

Докажано е дека аронијата помага и во третман на гастрични проблеми, вклучувајќи ги и чиревите и дијарејата.

 

 Противвоспалителни својства – за превенција на настинки
 

Ако во вашата исхрана, редовно ги вклучите бобинките од аронија, можете да бидете сигурни дека настинките и грипот ќе ве одминат. Ова се должи на комплексниот состав дополнет со високи концентрации на витамин Ц. Најдобра препорака за заштита, па и за лекување на воспаленија или вирусни инфекции е консумацијата на суви бобинки, сок или чај од аронија.

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Индискиот орев потекнува од Бразил, но денес најмногу се произведува во Индија, поради што се познати како „индиски“ ореви. 

Индискиот орев не е јатка туку семка од плод. Како намирница, познат е во целиот свет поради неговиот вкус и поради здравствените придобивки. За разлика од други јатки, индискиот орев е мек и со благ вкус. Освен во десертите, дава одличен вкус и на солените јадења , разни салати и додатоци. Кај нас е популарен и како „грицка“, но земен во солена и пржена форма не дава многу хранливи материи. Најдобро е да се консумира суров, сварен во млеко или лесно пропржен. Од индискиот орев можете да подготвите вегетаријански мајонез, кој е поздрав од индустрискиот мајонез. Содржи калиум, па е идеален за лица кои имаат покачен крвен притисок. Индиските оревчиња содржат цинк, кои го зајакнуваат имуниот систем и помагаат во борбата  против инфекциите. Содржат високи количества магнезиум, кој е неопходен за здравјето на срцето, на мускулите и на нервниот систем. 

ЛЕШНИК

Лешниците се едни од најомилените јаткасти плодови , со препознатлив вкус и арома. Се сметаат за симбол на плодноста, а се користат не само како храна, туку се и дел од разни ритуали и прослави, па во минатото често се среќавале како важен детал од свадбени прослави и свечености.


Во својот состав содржат значајни количества на есенцијални масни киселини, витамини и минерали. Особено е значајно присуството на витамин Е, а се и вистински извор на аминокиселини и протеини. Може да бидат идеален оброк при разни диети и програми за слабеење, па дури и како енергетски додаток кај спортисти и кај лица со зголемени потреби од енергија и протеини. Покрај ова, имаат и низа здравствени ефекти, а редовната употреба несомнено значи и  превенција, пред сè, од кардиоваскуларни заболувања.

КАРФИОЛ

Уште една намирница широко застапена на нашите трпези. Може да се сретне во разни салати, зимници, прилози, супи и специјалитети. Карфиолот има ниска калорична и, во исто време, голема хранлива вредност. Тој  е одличен извор на витамин Ц, витамини од групата Б, фолна киселина, минерали и други елементи. Вака „набилдан“со биолошки вредни компоненти, карфиолот се вбројува во редот на намирници кои е пожелно редовно да се присутни во нашата исхрана. Карфиолот како намирница, има изразено антивоспалително дејство, богатството на диететски влакна го чини важен за добра дигестија и за здрав систем за варење. Ги поддржува когнитивните функции, и игра важна улога за здравјето на мозокот.  

Маслиновото дрво е можеби едно од најстарите растенија познати на човекот. 

И ден денес се одгледува и плодот има непроценлива примена во човековото живеење, општо. Познати се повеќе од 70 видови маслинови плодови различни по боја, форма и големина, но сите подеднакво корисни за здравјето и исхраната. Нутриционистички гледано, маслинката е исклучително богата со хранливи елементи и, пред сè, антиоксиданти. Тука се надополнуваат и растителните влакна, витамините А, Ц, Д ,Е, К, монозаситените масти, омега 3 масните киселини, флавоноидите... Интересен е податокот дека во маслинката може да се најде ибупруфен – противвоспалителен лек со широка медицинска примена. Листата на здравствени ефекти е исклучително долга и несомнено редовната употреба во исхраната е вистински благодат за целокупното здравје.

Кокосот е едно од највредните овошја на светот, кога станува збор за неговиот состав, нутритивните компоненти и формите на неговата употреба. Може да се консумира свеж, сушен, како кокосова вода, млеко, масло... Особено маслото е компонента која има голема нутритивна вредност и широка примена во медицински, козметички или во кулинарски цели.

 

Најновите истражувања го потврдуваат неговото благотворно дејство врз заштитата на срцето и крвните садови, зајакнувањето на имунитетот, забрзувањето на метаболизмот и поттикнувањето слабеење. Значително влијае и на изгледот на кожата, косата и ноктите, природно ги храни и ги негува, помага во забрзано заздравување, со што им овозможува здравје, сјај и виталност.

Нема несакани дејства и затоа е исклучително погодна намирница за употреба во целото семејство.

 

Состав
 

Кокосовото масло се добива од сушениот меснат дел од кокосовиот орев. Околу 92% од кокосовото масло го сочинуваат заситени масни киселини, 6% монозаситени и 2% полизаситени. Основна состојка е лауринската киселина за која единствен друг извор е мајчиното млеко, а познато е дека мајчиното млеко го гради имунолошкиот состав на новороденчето, па станува јасно за каква намирница се работи.

Друга состојка на кокосовото масло е каприлната киселина која поттикнува развој на „добри бактерии“, посебно млечна киселина. Предноста на кокосовото масло пред останатите масла е тоа што масните киселини кои ги има во својот состав не се таложат во организмот,  туку директно преоѓаат во црниот дроб каде се претвораат во енергија.

 

Лековити својства
 

Оваа вредна намирница помага во намалувањето на холестеролот, а ја подобрува и апсорпцијата на витамини и минерали во организмот. 

Редовното користење на кокосовото масло придонесува за одржување на здравјето на цревата, намалување на телесна тежина и нормализирање на метаболизмот.

Спроведени се многу истражувања за кокосовото масло при што е потврдено  дека освен антивирусното и антибактериското дејство, кокосовото масло има и антиканцерогено дејство.

Поради енергијата која се добива од кокосовото масло, телото подолго задржува чувство на ситост и затоа е одличен избор за оние кои се борат со вишокот килограми.

 

Кокосовото масло се користи и може да помогне во состојби на:

  • Кожни болести и рани
  • Артритис и ревматизам
  • Убоди од инсекти
  • Заболувања на непцата
  • Цревни паразити
  • Проблеми со дигестивниот систем 
  • Вирусни и бактериски инфекции
  • Габични инфекции
  • Дијабетес
  • Намален имунитет
  • Хроничен замор
  • Мигрена
  • Депресија
  • Намалена концентрација и помнење
  • Паркинсонова болест
  • Алцхајмерова болест
  • Нега на кожа и коса

Препорачаното дневно внесување е од две до четири лажици ладно цедено кокосово масло. Може да се земе директно со лажичка или, за полесно пиење, можете да го додадете во салата или во сок.

 

Идеално и за надворешна употреба
 

Освен за здравјето на внатрешните органи, кокосовото масло се користи и за масажа и за нега на кожата и на косата.

При масажа на екстремитетите и зглобовите, кокосовото масло има антиинфламаторно дејство. Тоа помага кај гихт, артритис, ревматизам, болка во зглобовите и отоци. Ја храни кожата, ја прави поцврста и еластична, спречува формирање на брчки и првут. Кокосовото масло го стимулира растот на фоликулите, ја храни и ја регенерира косата. Поради ова, маслото често се користи во третмани за нега на коса.

 

Кокосовото масло може да биде идеална замена за десетина производи за нега и убавина и секојдневно може да се употребува за:

  • Нега на усната празнина 
  • Масажа
  • Бричење и депилација
  • Грижа за скалпот и косата
  • Како крема за хидратација 
  • Убоди од инсекти
  • Пилинг на телото
  • Отстранување шминка
  • Грижа за нокти
  • Помош при исип од пелени, изгореници

 

Во кулинарството

 

Кокосовото масло во кујната може да ви послужи за:

• пржење, готвење и друга подготовка на храна

• додаток во кафе, топло чоколадо или какао

• подготовка на солени и слатки колачи, палачинки, леб и печива

• подготовка на вкусни и здрави овошни и зеленчукови сокови и мармалади 

 

Купување и примена
 

Најдобро е да се користи кокосовото масло во сурова форма, бидејќи на тој начин ќе  добиете најголема корист од неговите лековити состојки.

Сепак, поради неговата исклучителна отпорност на високи температури, кокосовото масло може да се користи за печење или за пржење храна – за разлика од другите масла кои на високи температури драстично може да ги променат своите карактеристики и да станат канцерогени.

 

На пониска температурата, кокосовото масло е во цврста состојба и тоа се нарекува  кокосова маст, а на околу 23 степени станува течност.

 

Кога купувате, побарајте ладно цедено кокосово масло, кое ги има сите горенаведени вредности.

Избегнувајте рафинирано масло, кое е значително поевтино, но, исто така, е лишено од придобивките од овие вредни јадења.
 

За Нас

Ваш Аптекар, наменето да ги задоволи вашите потреби за квалитетни информации во врска со употребата на лековите и другите средства кои ги земате во аптеките. Ние се грижиме за вашето здравје и ќе ви обезбедиме интересни содржини кои директно ќе влијаат врз вашиот приод кон лекувањето и начинот на живот воопшто.

Следете не на Facebook

Newsletter

Внесете ја вашата е-пошта и навремено дознајте за сите новости и информации поврзани со Ваш Аптекар.